Νέο πλαίσιο για τη λειτουργία της Airbnb και άλλων πλατφορμών βραχυχρόνιας μίσθωσης ετοιμάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, με στόχο να δώσει στις πόλεις και τις περιφέρειες μεγαλύτερη ευχέρεια να περιορίζουν τις τουριστικές μισθώσεις σε περιοχές όπου επιβαρύνουν την έλλειψη κατοικιών και δυσκολεύουν την πρόσβαση των μόνιμων κατοίκων στη στέγαση.
Οι νέες ρυθμίσεις αναμένεται να περιληφθούν στον Affordable Housing Act, τη νομοθετική πρωτοβουλία για την προσιτή κατοικία που βρίσκεται υπό επεξεργασία. Σύμφωνα με τους Financial Times, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να παρουσιάσει το σχετικό νομοθετικό πακέτο έως το τέλος του 2026.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο καθορισμός των περιορισμών που θα μπορούν να επιβάλλουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές σε περιοχές όπου η ζήτηση για κατοικία είναι ιδιαίτερα υψηλή. Η πρωτοβουλία έρχεται σε μεγάλο βαθμό ως απάντηση στην εμπειρία δημοφιλών τουριστικών προορισμών της Ευρώπης, όπου η εξάπλωση της βραχυχρόνιας μίσθωσης έχει εντείνει τις πιέσεις στην αγορά κατοικίας.
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις αντιστοιχούν κατά μέσο όρο σε περίπου 1,2% του συνολικού οικιστικού αποθέματος. Σε ορισμένους, ωστόσο, από τους πιο δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, το ποσοστό είναι πολλαπλάσιο. Στο Σορέντο, το Ντουμπρόβνικ και τη Φουερτεβεντούρα μπορεί να φτάνει ακόμη και το 20%.
Από το Παρίσι έως τη Βαρκελώνη
Αρκετές ευρωπαϊκές πόλεις έχουν ήδη επιχειρήσει να περιορίσουν τις τουριστικές μισθώσεις με δικά τους μέτρα. Το Παρίσι εφαρμόζει περιορισμούς στις βραχυχρόνιες τουριστικές μισθώσεις, ενώ η Βαρκελώνη έχει ανακοινώσει σχέδιο για τη σταδιακή κατάργηση των υφιστάμενων αδειών για τουριστικά διαμερίσματα έως το 2028.
Οι τοπικές αρχές, ωστόσο, βρίσκονται συχνά αντιμέτωπες με προσφυγές από ιδιοκτήτες ακινήτων και εκπροσώπους της τουριστικής αγοράς. Ακριβώς αυτή την αβεβαιότητα επιχειρεί να αντιμετωπίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Οι δήμοι εμφανίζονται διστακτικοί να υιοθετήσουν αυστηρότερους περιορισμούς, όταν δεν είναι βέβαιο ότι αυτοί θα αντέξουν σε δικαστικό έλεγχο. Ένα από τα βασικά ζητήματα που αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής συζήτησης είναι μέχρι ποιο σημείο μπορούν οι αρχές να περιορίζουν το δικαίωμα των ιδιοκτητών να διαθέτουν τα ακίνητά τους σε τουρίστες.
Όχι σε οριζόντια απαγόρευση
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν εξετάζει την επιβολή μιας γενικευμένης απαγόρευσης της Airbnb σε ολόκληρη την Ε.Ε. Η λογική της νέας νομοθεσίας είναι να δώσει στις τοπικές αρχές τα εργαλεία για να παρεμβαίνουν στοχευμένα, όταν μια αγορά κατοικίας βρίσκεται υπό ιδιαίτερα έντονη πίεση.
Με τον τρόπο αυτό, οι Βρυξέλλες επιχειρούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη προστασίας της κατοικίας και στη διατήρηση των οικονομικών οφελών που συνδέονται με τον τουρισμό και τη βραχυχρόνια μίσθωση.
Άλλωστε, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντιμετωπίζει τις βραχυχρόνιες μισθώσεις ως έναν μόνο από τους παράγοντες που επιβαρύνουν την ευρωπαϊκή στεγαστική κρίση. Οι τιμές των κατοικιών έχουν αυξηθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία, ενώ η προσφορά νέων κατοικιών δεν έχει ακολουθήσει τον ρυθμό της ζήτησης. Η έλλειψη νέων κατοικιών και άλλα διαρθρωτικά προβλήματα της αγοράς αποτελούν, επομένως, εξίσου σημαντικές αιτίες της στεγαστικής πίεσης.
Το επόμενο βήμα μετά τη διαφάνεια
Για τις πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, η νέα πρωτοβουλία σηματοδοτεί ένα ακόμη βήμα προς ένα αυστηρότερο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο.
Ήδη από τον Μάιο του 2026 έχουν τεθεί σε εφαρμογή κανόνες διαφάνειας σε επίπεδο Ε.Ε., οι οποίοι προβλέπουν την καταχώριση των ακινήτων και την αναφορά δεδομένων για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις στις αρμόδιες αρχές.
Το επόμενο βήμα θα μπορούσε να είναι η αξιοποίηση αυτών των δεδομένων από τις πόλεις, ώστε να επιβάλλουν αυστηρότερους περιορισμούς σε περιοχές όπου η κατοικία είναι ιδιαίτερα ακριβή ή η προσφορά ανεπαρκής.
Έτσι, η ευρωπαϊκή πολιτική φαίνεται να μετακινείται από την απλή καταγραφή και διαφάνεια της αγοράς προς ένα μοντέλο στοχευμένης τοπικής ρύθμισης, αφήνοντας στις πόλεις μεγαλύτερο ρόλο στον έλεγχο της βραχυχρόνιας μίσθωσης.
