Η Λισαβόνα αίρει τους περιορισμούς στη βραχυχρόνια μίσθωση, που ίσχυαν από το 2019, καθώς τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι τα μέτρα δεν κατάφεραν να αναχαιτίσουν την άνοδο των τιμών κατοικίας και ενοικίων στην πόλη.
Με βάση τους νέους κανόνες που ενέκρινε το δημοτικό συμβούλιο, αίρεται το γενικευμένο «πάγωμα» νέων αδειών και επιτρέπεται πλέον οι βραχυχρόνιες μισθώσεις να αντιστοιχούν έως και στο 10% του τοπικού στεγαστικού αποθέματος σε καθορισμένες ζώνες. Οι δήμοι διατηρούν τον έλεγχο των ορίων, ενώ οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να δραστηριοποιούνται εντός συγκεκριμένων προϋποθέσεων.
Η αλλαγή πολιτικής έρχεται καθώς τα στοιχεία δείχνουν ότι οι περιορισμοί δεν πέτυχαν τον στόχο της βελτίωσης της προσιτότητας της στέγης. Σύμφωνα με δεδομένα που επικαλείται η Airbnb, από το 2019 ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των τιμών πώλησης κατοικιών στη μητροπολιτική περιοχή της Λισαβόνας σχεδόν διπλασιάστηκε, ενώ η ετήσια αύξηση των ενοικίων επιταχύνθηκε από 5,7% σε 9,2%. Την ίδια στιγμή, οι τιμές των ξενοδοχείων αυξήθηκαν κατά περίπου 30% μόνο την περίοδο 2022–2024.
Η τοποθέτηση της Airbnb
Η Airbnb χαιρέτισε την απόφαση της δημοτικής αρχής, υποστηρίζοντας ότι οι αυστηροί περιορισμοί όχι μόνο δεν κατέστησαν τη Λισαβόνα πιο προσιτή, αλλά συνέβαλαν στην αύξηση του κόστους διαμονής για κατοίκους και επισκέπτες.
Όπως επισημαίνει η εταιρεία, επτά στους δέκα οικοδεσπότες στη Λισαβόνα μισθώνουν μόνο μία κατοικία και δηλώνουν ότι η φιλοξενία δεν αποτελεί την κύρια επαγγελματική τους δραστηριότητα, αλλά έναν τρόπο ενίσχυσης του εισοδήματός τους για την κάλυψη του αυξημένου κόστους ζωής.
Η επικεφαλής Δημόσιας Πολιτικής της Airbnb για την Ισπανία και την Πορτογαλία, Sara Rodríguez, δήλωσε ότι «οι αυστηροί κανόνες για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις απέτυχαν να κάνουν τη στέγαση πιο προσιτή. Αντίθετα, περιόρισαν τις ευκαιρίες εισοδήματος για τους κατοίκους και οδήγησαν σε υψηλότερες τιμές διαμονής για τους επισκέπτες». Παράλληλα, υποστήριξε ότι «η βασική αιτία της στεγαστικής κρίσης στις μεγάλες πόλεις είναι η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών και όχι οι βραχυχρόνιες μισθώσεις».
Αντίστοιχα παραδείγματα σε άλλες πόλεις
Η Airbnb συνδέει την εξέλιξη στη Λισαβόνα με παρόμοιες εμπειρίες σε άλλες μεγάλες πόλεις. Στο Εδιμβούργο, οι περιορισμοί που οδήγησαν σε μείωση 22% των βραχυχρόνιων μισθώσεων χαλάρωσαν νωρίτερα φέτος, καθώς τα ενοίκια και οι τιμές ξενοδοχείων κατέγραψαν ιστορικά υψηλά. Στη Βαρκελώνη, όπου ισχύουν περιορισμοί εδώ και πάνω από μία δεκαετία, τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 70% και οι τιμές κατοικιών κατά 60%, παρά τη μείωση των διαθέσιμων καταχωρίσεων. Αντίστοιχα, στο Άμστερνταμ και τη Νέα Υόρκη, η αυστηροποίηση των κανόνων συνοδεύτηκε από αύξηση ενοικίων και ξενοδοχειακών τιμών.
Στόχος η ισορροπία στέγασης και τουρισμού
Η δημοτική αρχή της Λισαβόνας επιδιώκει, με το νέο πλαίσιο, να επιτύχει ισορροπία μεταξύ της ανάγκης για επαρκή στέγαση και της ισχυρής τουριστικής ζήτησης, αποφεύγοντας τις οριζόντιες απαγορεύσεις. Η εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων αναμένεται να τεθεί σε ισχύ μετά την ολοκλήρωση της τελικής νομοθετικής έγκρισης.


