Η εκρηκτική αύξηση του κόστους στέγασης εξελίσσεται σε ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα της Ευρώπης, προκαλώντας αντιδράσεις και κινητοποιήσεις σε πολλές χώρες. Από την Ιταλία και τη Γαλλία μέχρι τη Γερμανία, την Ισπανία την Πορτογαλία και την Ελλάδα, η δυσκολία εξεύρεσης προσιτής κατοικίας βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της δυσαρέσκειας, ιδιαίτερα μεταξύ των νεότερων ηλικιών.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο νομπελίστας οικονομολόγος Πολ Κρούγκμαν τάσσεται υπέρ της εφαρμογής προσωρινών ανώτατων ορίων στις αυξήσεις των ενοικίων, υποστηρίζοντας ότι μπορούν να αποτελέσουν ένα άμεσο μέτρο προστασίας των ενοικιαστών και περιορισμού της κερδοσκοπίας στην αγορά ακινήτων.
Σε συνέντευξή του στο Euronews, ο Αμερικανός οικονομολόγος αναγνωρίζει ότι η βασική λύση στο στεγαστικό πρόβλημα είναι η κατασκευή περισσότερων κατοικιών και η άρση των πολεοδομικών και άλλων περιορισμών που εμποδίζουν την οικοδομική δραστηριότητα. Ωστόσο, επισημαίνει ότι η αύξηση της προσφοράς κατοικιών δεν μπορεί να αντιμετωπίσει άμεσα την κρίση, καθώς σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες απαιτούνται τρία έως πέντε χρόνια για την ολοκλήρωση νέων κατασκευών.
Για τον λόγο αυτό, θεωρεί ότι χρειάζονται ενδιάμεσα μέτρα που θα προστατεύσουν τα νοικοκυριά μέχρι να αποδώσουν οι πολιτικές ενίσχυσης της προσφοράς κατοικιών.
Το μοντέλο των προσωρινών περιορισμών στα ενοίκια
Ο Κρούγκμαν υποστηρίζει ότι τα σύγχρονα μοντέλα σταθεροποίησης των ενοικίων μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς να αποθαρρύνουν τις νέες επενδύσεις στην οικοδομή. Όπως εξηγεί, δεν πρόκειται απαραίτητα για μια γενικευμένη και μόνιμη απαγόρευση αυξήσεων, αλλά για ένα σύστημα κανόνων που περιορίζει τις υπερβολικές ανατιμήσεις, ενώ παράλληλα προσφέρει κίνητρα στους κατασκευαστές.
Ως παράδειγμα αναφέρει τη Νέα Υόρκη, όπου εφαρμόζεται πολιτική ελέγχου των ετήσιων αυξήσεων των ενοικίων, σε συνδυασμό με σημαντικές φορολογικές ελαφρύνσεις προς ιδιώτες κατασκευαστές. Σε αντάλλαγμα για τις φορολογικές απαλλαγές, οι επενδυτές αναλαμβάνουν την υποχρέωση να διαθέσουν σημαντικό ποσοστό των νέων κατοικιών υπό καθεστώς ρύθμισης των μισθωμάτων.
Αντίστοιχα, στο Βερολίνο, το ισχύον πλαίσιο προβλέπει ότι τα ενοίκια σε νέες μισθώσεις δεν μπορούν να υπερβαίνουν κατά περισσότερο από 10% τον αντίστοιχο τοπικό μέσο όρο, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις για νεότερες κατοικίες.
Ο ίδιος αναγνωρίζει ότι τέτοιες παρεμβάσεις δεν αποτελούν την οριστική λύση στο στεγαστικό πρόβλημα. Εκτιμά, ωστόσο, ότι μπορούν να εφαρμοστούν για περιορισμένο χρονικό διάστημα, ενδεχομένως για μερικά χρόνια, προσφέροντας γρήγορη ανακούφιση στους ενοικιαστές.
Οι νέοι πληρώνουν το μεγαλύτερο τίμημα
Ιδιαίτερα έντονη είναι η πίεση που δέχονται οι νέοι και οι φοιτητές, οι οποίοι δυσκολεύονται ολοένα περισσότερο να καλύψουν το κόστος στέγασης στις μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Ρώμης, όπου, σύμφωνα με μαρτυρία 21χρονης φοιτήτριας που μεταδόθηκε από το AFP, το ενοίκιο για ένα δωμάτιο έχει φτάσει τα 1.200 ευρώ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση Φοιτητών έχει προειδοποιήσει ότι οι κερδοσκοπικές πρακτικές στην αγορά κατοικίας αποκλείουν χιλιάδες νέους από την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Παράλληλα, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση Πανεπιστημίων, οι φοιτητές που δεν διαμένουν με τους γονείς τους διαθέτουν σχεδόν το 40% του μηνιαίου εισοδήματός τους για την κάλυψη στεγαστικών αναγκών.
Σημαντικό ρόλο στην άνοδο των τιμών διαδραματίζει, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, και η χρηματιστικοποίηση της κατοικίας. Πρόκειται για την αυξανόμενη παρουσία επενδυτικών κεφαλαίων στην αγορά ακινήτων, τα οποία αντιμετωπίζουν τις κατοικίες κυρίως ως περιουσιακά στοιχεία που πρέπει να αποφέρουν υψηλές αποδόσεις.
Η Γαλλία μπορεί να προκαλέσει νέα κρίση στην Ευρωζώνη
Πέρα από το στεγαστικό, ο Πολ Κρούγκμαν εκφράζει έντονη ανησυχία για την πορεία των δημόσιων οικονομικών της Γαλλίας, το δημόσιο χρέος της οποίας έχει φτάσει περίπου στο 119% του ΑΕΠ.
Ο οικονομολόγος προειδοποιεί ότι μια ενδεχόμενη κρίση γαλλικού χρέους θα μπορούσε να έχει καταστροφικές συνέπειες για ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς η Γαλλία αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έναν από τους βασικούς πυλώνες της Ευρωζώνης.
Συγκρίνοντας την κατάσταση με την κρίση που αντιμετώπισε η Πορτογαλία την περίοδο 2010-2012, επισημαίνει ότι οι συνέπειες μιας αντίστοιχης εξέλιξης στη Γαλλία θα ήταν πολύ μεγαλύτερες. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, η χώρα έχει περάσει από τη θέση της οικονομίας που θεωρούνταν «πολύ μεγάλη για να αποτύχει» σε εκείνη που είναι «πολύ μεγάλη για να διασωθεί».
Κατά την άποψή του, μια οικονομία που αντιπροσωπεύει περίπου το 20% του ΑΕΠ της Ευρωζώνης δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με τους ίδιους μηχανισμούς διάσωσης που χρησιμοποιήθηκαν σε μικρότερες χώρες.
Ο Κρούγκμαν θεωρεί ότι η Γαλλία χρειάζεται αξιόπιστη πορεία δημοσιονομικής εξυγίανσης, χωρίς όμως να καταφύγει απαραίτητα σε άμεση και αυστηρή λιτότητα.
Ο κίνδυνος αποβιομηχάνισης και η ανάγκη προστασίας της ευρωπαϊκής παραγωγής
Ένα ακόμη μέτωπο που προβληματίζει τον Αμερικανό οικονομολόγο είναι η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, η οποία δέχεται πιέσεις τόσο από τους αμερικανικούς δασμούς όσο και από την αυξημένη παρουσία κινεζικών προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά.
Ο Κρούγκμαν εκτιμά ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει σημαντικό μέρος της βιομηχανικής της παραγωγικής βάσης, εάν δεν καταφέρει να προσαρμοστεί εγκαίρως στις νέες διεθνείς συνθήκες. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στην αυτοκινητοβιομηχανία, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να ανακτήσει την ανταγωνιστικότητά της, αλλά υπάρχει ο κίνδυνος, μέχρι να ολοκληρωθεί η προσαρμογή, να έχει ήδη χαθεί μεγάλο μέρος του βιομηχανικού οικοσυστήματος που τη στηρίζει.
Παρά το γεγονός ότι ο ίδιος έχει διαχρονικά υποστηρίξει το ελεύθερο εμπόριο, θεωρεί ότι οι σημερινές γεωπολιτικές και οικονομικές συνθήκες απαιτούν μια πιο αμυντική ευρωπαϊκή στρατηγική.
Η θέση του είναι ότι η Ευρώπη ενδέχεται να χρειαστεί προσωρινά μέτρα προστατευτισμού, προκειμένου να προστατεύσει την παραγωγική της βάση και να κερδίσει χρόνο για την αναδιοργάνωση της βιομηχανίας της.
Το βασικό μήνυμα του Κρούγκμαν είναι ότι η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα τη στεγαστική κρίση, τις δημοσιονομικές αδυναμίες και την υποχώρηση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας. Και, όπως προκύπτει από τις παρεμβάσεις του, οι μακροπρόθεσμες μεταρρυθμίσεις δεν αρκούν από μόνες τους όταν οι κοινωνικές και οικονομικές πιέσεις απαιτούν άμεσες απαντήσεις.
ΓΙΑ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΑΣ ΜΙΣΘΩΣΗΣ
ΔΩΡΕΑΝ Ημερολόγιο Προθεσμιών ΑΑΔΕ
Αποκτήστε το σήμερα σε 1’ λεπτό,
για να μην χάνετε ΚΑΜΙΑ προθεσμία της ΑΑΔΕ
Άμεσος συγχρονισμός με τις επίσημες εφαρμογές.
