Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι κρατήσεις στα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης καταγράφονται στην ευρωπαϊκή αγορά, με τους ταξιδιώτες να μεταθέτουν ολοένα και περισσότερο τις αποφάσεις τους για την τελευταία εβδομάδα πριν από την άφιξή τους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της KeyData, εταιρείας ανάλυσης και αξιολόγησης δεδομένων για τη συγκεκριμένη αγορά, το ποσοστό των κρατήσεων στην Ευρώπη που πραγματοποιούνται την τελευταία εβδομάδα πριν από τη διαμονή αυξήθηκε από 18% το 2023 σε 26% το 2026. Αντίθετα, περιορίστηκε η τάση για έγκαιρο προγραμματισμό, καθώς οι κρατήσεις που γίνονται δύο έως έξι μήνες πριν από την άφιξη υποχώρησαν από 30% σε 24%.
Παράλληλα, μικρότερης διάρκειας γίνονται και οι διαμονές. Οι κρατήσεις για μία ή δύο διανυκτερεύσεις αντιπροσώπευαν το 25% του συνόλου στην Ευρώπη, από 18% που ήταν το 2023. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί νέα δεδομένα για τους επαγγελματίες διαχειριστές καταλυμάτων, οι οποίοι καλούνται να προσαρμόσουν τη στρατηγική τους σε ένα περιβάλλον όπου τα ημερολόγια διαθεσιμότητας συμπληρώνονται αργότερα και με μικρότερα χρονικά διαστήματα.
Οι κρατήσεις της τελευταίας στιγμής δεν φέρνουν τα μεγαλύτερα έσοδα
Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της ανάλυσης είναι ότι η αύξηση των κρατήσεων της τελευταίας στιγμής δεν συνεπάγεται αντίστοιχη αύξηση των εσόδων.
Στην Ευρώπη, το 26% των κρατήσεων πραγματοποιείται την τελευταία εβδομάδα πριν από την άφιξη, ωστόσο αυτές αποφέρουν μόλις το 13% των συνολικών εσόδων. Αντίστοιχα, στις ΗΠΑ, το 25% των κρατήσεων που γίνεται στο ίδιο χρονικό διάστημα αντιστοιχεί μόλις στο 11% των εσόδων.
Η διαφορά εξηγείται κυρίως από τις τιμές. Στην αμερικανική αγορά, όσοι πραγματοποιούν κράτηση την τελευταία εβδομάδα πληρώνουν κατά μέσο όρο 191 δολάρια ανά διανυκτέρευση, ενώ όσοι προγραμματίζουν τη διαμονή τους τουλάχιστον έξι μήνες νωρίτερα πληρώνουν κατά μέσο όρο 536 δολάρια.
Με άλλα λόγια, οι κρατήσεις που πραγματοποιούνται αρκετούς μήνες πριν από την άφιξη εξακολουθούν να αποτελούν τη σημαντικότερη πηγή εσόδων. Ειδικότερα, το διάστημα δύο έως έξι μηνών πριν από τη διαμονή συγκεντρώνει το 35% των συνολικών εσόδων στις ΗΠΑ και το 32% στην Ευρώπη.
Τα δεδομένα αυτά δείχνουν ότι οι μεγάλες εκπτώσεις της τελευταίας στιγμής δεν αποτελούν απαραίτητα την αποτελεσματικότερη λύση για την αύξηση των εσόδων. Αντίθετα, η προσέλκυση πελατών που προγραμματίζουν νωρίς τις διακοπές τους μπορεί να αποδειχθεί οικονομικά πιο αποδοτική, ακόμη και όταν συνοδεύεται από κάποια έκπτωση στην αρχική τιμή.
Τα μικρά καταλύματα κλείνονται αργότερα, τα μεγάλα νωρίτερα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαφοροποίηση ανάλογα με το μέγεθος του καταλύματος. Η χαμηλότερη μέση τιμή που εμφανίζεται στις κρατήσεις της τελευταίας στιγμής δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι ιδιοκτήτες μειώνουν τις τιμές τους για να προσελκύσουν πελάτες. Σύμφωνα με την KeyData, ο βασικός λόγος είναι ότι τα καταλύματα που παραμένουν διαθέσιμα μέχρι την τελευταία εβδομάδα είναι κυρίως μικρά διαμερίσματα, στούντιο και κατοικίες ενός υπνοδωματίου, τα οποία έχουν εξαρχής χαμηλότερο κόστος διαμονής.
Στις ΗΠΑ, περισσότερο από το ένα τρίτο των κρατήσεων για στούντιο και διαμερίσματα ενός υπνοδωματίου πραγματοποιείται την τελευταία εβδομάδα πριν από την άφιξη, με τα αντίστοιχα ποσοστά να διαμορφώνονται σε 36% και 37%. Αντίθετα, για κατοικίες με τέσσερα ή περισσότερα υπνοδωμάτια, μόλις το 15% των κρατήσεων πραγματοποιείται την τελευταία εβδομάδα, ενώ περίπου το ένα τρίτο εξασφαλίζεται περισσότερο από τρεις μήνες νωρίτερα.
Στην Ευρώπη η εικόνα είναι ακόμη πιο χαρακτηριστική. Το 72% των κρατήσεων για στούντιο πραγματοποιείται λιγότερο από έναν μήνα πριν από τη διαμονή, ενώ περίπου οι μισές κρατήσεις για καταλύματα με τέσσερα ή περισσότερα υπνοδωμάτια γίνονται τουλάχιστον τρεις μήνες νωρίτερα.
Επομένως, η σύγκριση των τιμών χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το μέγεθος και η κατηγορία των καταλυμάτων μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένα συμπεράσματα για την πορεία της αγοράς. Μάλιστα, στις ΗΠΑ οι τιμές ανά διανυκτέρευση αυξήθηκαν κατά 2,9% έως 3,5% σε όλες σχεδόν τις κατηγορίες κατοικιών, με εξαίρεση τα στούντιο, όπου σημειώθηκε μείωση 1,5%.

Airbnb και Booking.com κερδίζουν έδαφος έναντι των απευθείας κρατήσεων
Μία ακόμη σημαντική εξέλιξη αφορά τα κανάλια μέσω των οποίων πραγματοποιούνται οι κρατήσεις. Οι μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες, όπως η Airbnb και η Booking.com, ενισχύουν τη θέση τους όχι μόνο στις κρατήσεις της τελευταίας στιγμής, αλλά και σε εκείνες που γίνονται αρκετούς μήνες πριν από την άφιξη και αποφέρουν τα μεγαλύτερα έσοδα.
Στις ΗΠΑ, το 75% των διαμονών πραγματοποιείται πλέον μέσω διαδικτυακών πλατφορμών, έναντι 70% το 2024. Το μερίδιο της Airbnb αυξήθηκε από 42% σε 48%, ενώ οι κρατήσεις μέσω των προσωπικών ιστοσελίδων των διαχειριστών υποχώρησαν από 29% σε 24%. Πτωτική πορεία καταγράφει και η Vrbo, με το μερίδιό της να μειώνεται από 22% σε 20%.
Στην Ευρώπη, οι απευθείας κρατήσεις εξακολουθούν να έχουν ισχυρότερη παρουσία στις περιπτώσεις των ταξιδιωτών που προγραμματίζουν τις διακοπές τους πολύ νωρίτερα. Ενδεικτικά, το 69% των κρατήσεων που πραγματοποιούνται τουλάχιστον έξι μήνες πριν από την άφιξη γίνεται απευθείας στους διαχειριστές.
Ωστόσο, η συνολική τάση είναι πτωτική και για τις απευθείας κρατήσεις στην ευρωπαϊκή αγορά. Οι πλατφόρμες συγκεντρώνουν πλέον το μεγαλύτερο μέρος των κρατήσεων της τελευταίας στιγμής, με την Booking.com να αντιπροσωπεύει το 48% και την Airbnb το 34%.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη οικονομική σημασία, καθώς οι διαχειριστές χάνουν μερίδιο ακριβώς στην περίοδο δύο έως έξι μηνών πριν από την άφιξη, η οποία συνεισφέρει περίπου το ένα τρίτο των ετήσιων εσόδων.
Οι προσδοκίες για το 2027 και ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης
Παρά τις προκλήσεις, οι προοπτικές για το 2027 παραμένουν θετικές ως προς την αύξηση των εσόδων. Σύμφωνα με έρευνα της KeyData σε 396 αμερικανικές εταιρείες διαχείρισης, οι οποίες έχουν υπό την ευθύνη τους περισσότερα από 113.000 ακίνητα, το 77% των επιχειρήσεων εκτιμά ότι τα έσοδά του θα αυξηθούν την επόμενη χρονιά.
Ωστόσο, μόλις το 55% αναμένει ότι θα μπορέσει να αυξήσει τις τιμές ανά διανυκτέρευση. Αυτό σημαίνει ότι η προσδοκώμενη ανάπτυξη θα πρέπει να προέλθει κυρίως από την αύξηση των διανυκτερεύσεων και την καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων καταλυμάτων.
Την ίδια στιγμή, οι επιχειρήσεις στρέφονται όλο και περισσότερο προς τις μεγάλες πλατφόρμες. Το 25% των διαχειριστών σχεδιάζει να αυξήσει την εξάρτησή του από αυτές το 2027, ενώ μόλις το 18% προσανατολίζεται σε περιορισμό της χρήσης τους.
Στο πεδίο της τεχνολογίας, η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη εισέλθει στην καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων, καθώς το 89% των διαχειριστών δηλώνει ότι τη χρησιμοποιεί τουλάχιστον για μία εργασία.
Ωστόσο, η αξιοποίησή της παραμένει κυρίως υποστηρικτική. Σε σχετική άσκηση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του συνεδρίου της Ένωσης Διαχειριστών Καταλυμάτων Διακοπών (VRMA), περίπου 100 επαγγελματίες αξιολόγησαν τον βαθμό ενσωμάτωσης της τεχνητής νοημοσύνης στις επιχειρήσεις τους. Οι περισσότεροι κατέταξαν τις εταιρείες τους σε ένα ενδιάμεσο επίπεδο, όπου η AI βοηθά στην εκτέλεση εργασιών, αλλά η έναρξη και η ολοκλήρωσή τους εξακολουθούν να απαιτούν ανθρώπινη παρέμβαση. Καμία επιχείρηση δεν δήλωσε ότι έχει φτάσει σε πλήρως αυτοματοποιημένο επίπεδο λειτουργίας.
Το στοίχημα για την επόμενη χρονιά
Η εικόνα που διαμορφώνεται στην ευρωπαϊκή αγορά βραχυχρόνιων μισθώσεων δείχνει ότι το μοντέλο λειτουργίας του κλάδου αλλάζει. Οι ταξιδιώτες κλείνουν αργότερα, προτιμούν συχνότερα μικρότερης διάρκειας διαμονές, ενώ οι μεγάλες πλατφόρμες ενισχύουν τη θέση τους απέναντι στις απευθείας κρατήσεις.
Για τους διαχειριστές, το στοίχημα του 2027 δεν θα είναι απλώς η αύξηση των τιμών, αλλά κυρίως η αύξηση των διανυκτερεύσεων και η αποτελεσματικότερη διαχείριση της διαθεσιμότητας.
Η στρατηγική τιμολόγησης θα πρέπει πλέον να λαμβάνει υπόψη το μέγεθος του καταλύματος, τη γεωγραφική θέση, τον ανταγωνισμό και τον χρόνο κατά τον οποίο πραγματοποιούνται συνήθως οι κρατήσεις. Ένα μικρό στούντιο που παραμένει διαθέσιμο τέσσερις ημέρες πριν από την άφιξη δεν αποτελεί απαραίτητα ένδειξη αποτυχίας, σε αντίθεση με μια μεγάλη κατοικία που εξακολουθεί να μην έχει κρατηθεί λίγες ημέρες πριν από την έναρξη της διαμονής.
Σε μια αγορά που γίνεται ολοένα και πιο ανταγωνιστική, η καλύτερη αξιοποίηση κάθε διαθέσιμης διανυκτέρευσης ενδέχεται να αποδειχθεί σημαντικότερη από μια γενικευμένη αύξηση των τιμών.



