Στη δεύτερη θέση μεταξύ 27 ευρωπαϊκών χωρών κατατάσσεται η Ελλάδα, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Δείκτη Ελευθερίας Μισθώσεων 2026 (European Rental Freedom Index 2026). Στην τελευταία θέση η Γαλλία, ενώ η Ισπανία βρίσκεται προτελευταία. Τι εξετάζει η έρευνα και ποιες αλλαγές στην πολιτική στέγασης προτείνουν οι συντάκτες της
Η Ελλάδα καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση στην Ευρώπη ως προς τον βαθμό οικονομικής και συμβατικής ελευθερίας που διαθέτουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων κατά την εκμίσθωση των κατοικιών τους, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Δείκτη Ελευθερίας Μισθώσεων 2026 (European Rental Freedom Index 2026), που εκπόνησε το Ίδρυμα για την Προώθηση της Ελευθερίας (Foundation for the Advancement of Freedom – Fundalib).
Η χώρα μας συγκεντρώνει 79,76 βαθμούς στους 100, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση μεταξύ των 27 ευρωπαϊκών χωρών που εξετάστηκαν. Στην πρώτη θέση βρίσκεται η Πολωνία με 80,08 βαθμούς, ενώ ακολουθούν η Μάλτα με 74,59, η Λετονία με 73,82 και η Ουγγαρία με 72,63 βαθμούς.
Στον αντίποδα, η Ισπανία κατατάσσεται στην προτελευταία θέση, με μόλις 42,03 βαθμούς, ενώ τελευταία βρίσκεται η Γαλλία με 25,61 βαθμούς.
Η κατάταξη αφορά 26 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Ηνωμένο Βασίλειο, με εξαίρεση την Κύπρο, για την οποία δεν υπήρχαν επαρκή δεδομένα. Αντικείμενο της μελέτης είναι ο βαθμός ελευθερίας που έχουν οι ιδιοκτήτες ως προς τους όρους εκμίσθωσης των ακινήτων τους, το πλαίσιο των μισθωτικών συμβάσεων και τη φορολόγηση της ιδιοκτησίας.
Οι πέντε παράγοντες που καθορίζουν την κατάταξη
Ο δείκτης αξιολογεί πέντε βασικές κατηγορίες, στις οποίες αποδίδεται ισόποση βαρύτητα, 20% στην καθεμία. Συγκεκριμένα, εξετάζονται:
- Η διαμόρφωση των μισθωμάτων: ο βαθμός ελευθερίας των ιδιοκτητών στον καθορισμό του ενοικίου.
- Η λύση των μισθωτικών συμβάσεων και η ανάκτηση της κατοχής των ακινήτων: το θεσμικό πλαίσιο που διέπει την ολοκλήρωση μιας μίσθωσης και την επιστροφή του ακινήτου στον ιδιοκτήτη.
- Η συμβατική ελευθερία: η δυνατότητα των δύο πλευρών να συμφωνούν τους όρους της μίσθωσης.
- Οι βραχυχρόνιες και τουριστικές μισθώσεις: οι περιορισμοί που ισχύουν για την εκμετάλλευση κατοικιών με αυτόν τον τρόπο.
- Η επαναλαμβανόμενη φορολόγηση των ακινήτων: οι επιβαρύνσεις που συνδέονται με την κατοχή της ακίνητης περιουσίας.
Για τη διαμόρφωση της βαθμολογίας συνδυάζονται διεθνείς πηγές και εθνικές νομοθετικές ρυθμίσεις, με συγκεκριμένους κανόνες αντιστοίχισης και υπολογισμού που έχει καθορίσει το ίδιο το ίδρυμα.
Η μεγάλη απόσταση Ελλάδας και Ισπανίας
Η διαφορά των δύο χωρών είναι χαρακτηριστική. Η Ελλάδα συγκεντρώνει 79,76 βαθμούς, ενώ η Ισπανία περιορίζεται στους 42,03, με απόσταση σχεδόν 38 βαθμών.
Στην ισπανική περίπτωση, η μελέτη αποδίδει μηδενική βαθμολογία τόσο στην κατηγορία που αφορά τη λύση των συμβάσεων και την ανάκτηση της κατοχής των ακινήτων όσο και σε εκείνη που εξετάζει τις βραχυχρόνιες και τουριστικές μισθώσεις.
Αντίθετα, στον τομέα της διαμόρφωσης των μισθωμάτων η Ισπανία συγκεντρώνει 15,91 βαθμούς στους 20, ενώ στη συμβατική ελευθερία λαμβάνει 12,62 και στη φορολόγηση των ακινήτων 13,50 βαθμούς. Για τη συμβατική ελευθερία, οι συντάκτες διευκρινίζουν ότι η βαθμολογία αντιστοιχεί στον μέσο όρο των χωρών για τις οποίες υπάρχουν έγκυρα δεδομένα, καθώς δεν υπήρχαν επαρκείς πληροφορίες για την εξαγωγή ειδικής εκτίμησης για την Ισπανία.
Παράλληλα, ο δείκτης για την ανάκτηση της κατοχής των ακινήτων εξετάζει το ισχύον νομικό πλαίσιο και όχι τον πραγματικό χρόνο που απαιτούν οι δικαστικές διαδικασίες. Δεν συνυπολογίζει, επίσης, περιπτώσεις κατάληψης ακινήτων χωρίς να έχει προηγηθεί μισθωτική σχέση.
Έκκληση για αλλαγή της στεγαστικής πολιτικής
Με αφορμή τη δημοσίευση της μελέτης, ο γενικός γραμματέας του Fundalib και συν-συγγραφέας του δείκτη, Χουάν Πίνα (Juan Pina), ζητά αλλαγή της στεγαστικής πολιτικής, με έμφαση στην ενίσχυση της οικοδομικής δραστηριότητας, την άρση των εμποδίων στη μεταβίβαση ακινήτων και την παροχή μεγαλύτερης ασφάλειας και ευελιξίας στους ιδιοκτήτες.
Σύμφωνα με τον ίδιο, στόχος θα πρέπει να είναι να αποτραπεί η απόσυρση κατοικιών από την αγορά ενοικίασης. Ο Πίνα αποδίδει σε μέτρα που χαρακτηρίζει «καταναγκαστικά και παρεμβατικά» την αύξηση των ενοικίων, τις δυσκολίες πρόσβασης στη στέγαση και την αυξανόμενη συγκέντρωση ακινήτων στα χέρια επενδυτικών κεφαλαίων.
Οι θέσεις αυτές αποτελούν την ερμηνεία των συντακτών της έρευνας για τις επιπτώσεις των περιορισμών στην αγορά κατοικίας και δεν συνιστούν, από μόνες τους, απόδειξη ότι οι συγκεκριμένες πολιτικές προκαλούν όλες τις παραπάνω εξελίξεις.
Τι δεν μετρά ο δείκτης
Το ίδιο το Fundalib διευκρινίζει ότι ο δείκτης δεν αξιολογεί άμεσα το ύψος των ενοικίων, την αποδοτικότητα των επενδύσεων, την οικονομική προσιτότητα της κατοικίας ή τον συνολικό αριθμό των διαθέσιμων ακινήτων.
Δεν αποσκοπεί, επομένως, στη συνολική αξιολόγηση της ποιότητας των αγορών κατοικίας, αλλά στη συγκριτική αποτύπωση των περιορισμών που αντιμετωπίζουν οι εκμισθωτές. Η καταγραφή αυτή προορίζεται να αποτελέσει βάση για την περαιτέρω διερεύνηση των πιθανών επιπτώσεων των περιορισμών στην αγορά.
Στη συνολική κατάταξη, οκτώ χώρες εντάσσονται στην κατηγορία της πολύ υψηλής ελευθερίας μισθώσεων, έντεκα στην υψηλή, τέσσερις στη μεσαία, τρεις στη χαμηλή και μία στην πολύ χαμηλή. Καμία χώρα δεν συγκεντρώνει τους 90 βαθμούς που απαιτούνται για την ένταξη στην ανώτατη κατηγορία ελευθερίας.
Για την Ελλάδα, η δεύτερη θέση αποτελεί μια θετική αξιολόγηση από την πλευρά της ελευθερίας των ιδιοκτητών. Δεν αρκεί, ωστόσο, από μόνη της για να εξαχθούν συμπεράσματα σχετικά με το πόσο εύκολα βρίσκουν κατοικία οι ενοικιαστές ή με το αν τα ενοίκια είναι προσιτά. Για την ολοκληρωμένη αποτίμηση της ελληνικής αγοράς κατοικίας απαιτούνται και στοιχεία για τις τιμές, τη διαθεσιμότητα κατοικιών, τα εισοδήματα και το κόστος στέγασης των νοικοκυριών.
ΓΙΑ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΑΣ ΜΙΣΘΩΣΗΣ
ΔΩΡΕΑΝ Ημερολόγιο Προθεσμιών ΑΑΔΕ
Αποκτήστε το σήμερα σε 1’ λεπτό,
για να μην χάνετε ΚΑΜΙΑ προθεσμία της ΑΑΔΕ
Άμεσος συγχρονισμός με τις επίσημες εφαρμογές.
