Μια διαφορετική αντίληψη για το μέλλον του αστικού τουρισμού διαμορφώνεται σταδιακά στην Ευρώπη. Το ζητούμενο για τις μεγάλες και μικρότερες πόλεις δεν είναι πλέον απλώς η αύξηση των τουριστικών αφίξεων, αλλά το πώς η επισκεψιμότητα μπορεί να μεταφράζεται σε πραγματικά οφέλη για τους κατοίκους, την τοπική οικονομία και το περιβάλλον.
Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα της φετινής φθινοπωρινής συνδιάσκεψης της City Destinations Alliance (CityDNA), η οποία πραγματοποιήθηκε στη Βερόνα της Ιταλίας, από τις 19 έως τις 21 Οκτωβρίου 2026, συγκεντρώνοντας περίπου 160 εκπροσώπους οργανισμών τουρισμού και συνεδριακών προορισμών από ολόκληρη την Ευρώπη.
Με κεντρικό σύνθημα «Moving Together – Cities in motion. Destinations in alignment», η συνάντηση επικεντρώθηκε στις μεγάλες αλλαγές που επηρεάζουν τον αστικό τουρισμό, από την εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης μέχρι την κλιματική ανθεκτικότητα, τις μεταφορές, την προσβασιμότητα και τη φορολόγηση των επισκεπτών.
Από την αύξηση της επισκεψιμότητας στην πραγματική αξία
Τα στοιχεία της ετήσιας έκθεσης City Travel Report 2025-2026 της CityDNA, η οποία καλύπτει πλέον 141 ευρωπαϊκές πόλεις, αποτυπώνουν μια νέα περίοδο προσαρμογής για τον αστικό τουρισμό, μετά την ανάκαμψη των προηγούμενων ετών.
Οι διανυκτερεύσεις εξακολουθούν να αυξάνονται, ωστόσο η τουριστική επίδοση παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις από πόλη σε πόλη. Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι η επιτυχία ενός προορισμού δεν μπορεί να αξιολογείται αποκλειστικά με βάση τον αριθμό των επισκεπτών.
Αντίθετα, κάθε πόλη καλείται να θέτει τους δικούς της στόχους, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των κατοίκων, τις δυνατότητες των υποδομών της, την οικονομική δραστηριότητα που δημιουργείται και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Με άλλα λόγια, η συζήτηση μετατοπίζεται από το «πόσους τουρίστες μπορούμε να προσελκύσουμε» στο «τι κερδίζει η πόλη από τον τουρισμό».
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει το ταξιδιωτικό τοπίο
Ιδιαίτερη θέση στις εργασίες της συνδιάσκεψης είχε η τεχνητή νοημοσύνη, η οποία μεταβάλλει ήδη τον τρόπο με τον οποίο οι ταξιδιώτες αναζητούν πληροφορίες, συγκρίνουν προορισμούς και οργανώνουν τις διακοπές τους.
Οι εκπρόσωποι των ευρωπαϊκών πόλεων εκτίμησαν ότι, παρά την αυξανόμενη χρήση των εργαλείων παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης, η αξία της αξιόπιστης πληροφόρησης, των επαληθευμένων δεδομένων και της τοπικής γνώσης γίνεται ακόμη μεγαλύτερη.
Η τεχνολογία μπορεί να διευκολύνει την αναζήτηση και την επιλογή ενός προορισμού, δεν μπορεί όμως να υποκαταστήσει πλήρως την ανθρώπινη εμπειρία και την ουσιαστική γνώση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών μιας πόλης.
Στο πλαίσιο αυτό, η CityDNA παρουσίασε τέσσερα πιθανά σενάρια για το μέλλον των οργανισμών διαχείρισης προορισμών (DMOs) σε ένα περιβάλλον όπου η τεχνητή νοημοσύνη θα διαδραματίζει ολοένα σημαντικότερο ρόλο.
Οι μεταφορές και η προσβασιμότητα ως μέρος της τουριστικής εμπειρίας
Ένα ακόμη συμπέρασμα που αναδείχθηκε στη Βερόνα αφορά τη σημασία των μεταφορικών συνδέσεων στην επιλογή ενός ταξιδιωτικού προορισμού.
Οι διαθέσιμες επιλογές μετακίνησης επηρεάζουν πλέον την απόφαση του ταξιδιώτη πολύ πριν από την άφιξή του. Η συνδεσιμότητα, επομένως, δεν αποτελεί μόνο ζήτημα υποδομών, αλλά και βασικό παράγοντα τουριστικής ανταγωνιστικότητας.
Παράλληλα, η προσβασιμότητα αναδείχθηκε σε κεντρική προϋπόθεση για μια ολοκληρωμένη τουριστική εμπειρία. Δεν αφορά μόνο την τήρηση συγκεκριμένων προδιαγραφών για τα άτομα με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα, αλλά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο μια πόλη υποδέχεται και εξυπηρετεί κάθε επισκέπτη.
Στόχος είναι η δημιουργία προορισμών στους οποίους όλοι μπορούν να μετακινούνται, να συμμετέχουν στις δραστηριότητες και να αισθάνονται πραγματικά ευπρόσδεκτοι.

Τουριστικός φόρος: Πού πηγαίνουν τα χρήματα;
Σημαντικό ενδιαφέρον παρουσίασαν και τα ευρήματα του προγράμματος City Tax Project της CityDNA, που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Modul University Vienna και βασίστηκε σε στοιχεία από 53 πόλεις.
Η έρευνα καταγράφει μεγάλες διαφορές στον τρόπο με τον οποίο οι ευρωπαϊκοί προορισμοί διαχειρίζονται, κατανέμουν και παρουσιάζουν τα έσοδα από τους τουριστικούς φόρους.
Παράλληλα, εντοπίζεται απόσταση ανάμεσα στις προτεραιότητες που δηλώνονται σε επίπεδο πολιτικής και στον τρόπο με τον οποίο τελικά αξιοποιούνται τα σχετικά έσοδα.
Το ζήτημα της διαφάνειας αναδεικνύεται, έτσι, σε καθοριστικό παράγοντα. Οι πόλεις καλούνται να εξηγούν με σαφήνεια πού κατευθύνονται τα χρήματα που εισπράττουν από τους επισκέπτες και ποια είναι τα οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες.
Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η επιβολή ενός πρόσθετου τέλους στους τουρίστες, αλλά η σύνδεσή του με συγκεκριμένες παρεμβάσεις και έργα που βελτιώνουν τη λειτουργία και την ποιότητα ζωής στην πόλη.
Τα κίνητρα πίσω από κάθε ταξίδι
Στη συνδιάσκεψη τέθηκε επίσης το ερώτημα τι πραγματικά αναζητούν οι άνθρωποι όταν ταξιδεύουν. Ο κεντρικός ομιλητής David Meade υπογράμμισε ότι οι προορισμοί θα πρέπει να κοιτάζουν πέρα από τα αξιοθέατα και τις παραδοσιακές μορφές προβολής, εστιάζοντας στα βαθύτερα κίνητρα των ταξιδιωτών.
Η ανάγκη για αυτονομία, προσωπική εξέλιξη και αίσθηση σκοπού αποτελούν, σύμφωνα με την προσέγγισή του, σημαντικά στοιχεία της ταξιδιωτικής εμπειρίας. Οι προορισμοί που θα ξεχωρίσουν στο μέλλον δεν θα είναι απαραίτητα εκείνοι που διαθέτουν τα περισσότερα αξιοθέατα, αλλά εκείνοι που καταφέρνουν να δημιουργούν ουσιαστικές εμπειρίες και συναισθήματα.
Από την πλευρά του, ο Jeremy Smith, συνιδρυτής της πρωτοβουλίας Tourism Declares a Climate Emergency, έδωσε έμφαση στην ανάγκη η τουριστική βιομηχανία να συνδυάσει τις πρακτικές δράσεις για το κλίμα με μια πιο ουσιαστική επικοινωνία γύρω από τη βιωσιμότητα.
Όπως υποστήριξε, ο τουρισμός έχει τη δυνατότητα να συμβάλει στην κατανόηση και την ανάδειξη πιο ανθεκτικών και βιώσιμων προτύπων ζωής, καθώς βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις εμπειρίες και στην άμεση επαφή των ανθρώπων με διαφορετικούς τόπους και κοινωνίες.
Την ίδια κατεύθυνση καταγράφει και η έρευνα MarCom Survey 2026 της CityDNA, σύμφωνα με την οποία οι στρατηγικές προβολής των προορισμών στρέφονται ολοένα περισσότερο στην προσέλκυση επισκεπτών με ουσιαστικό ενδιαφέρον για τον τόπο, στην ενίσχυση των τοπικών επιχειρήσεων και στην καλύτερη διαχείριση των τουριστικών ροών. Παράλληλα, οι οργανισμοί τουρισμού καλούνται να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη στην αναζήτηση και την προβολή ταξιδιωτικών επιλογών.
Η πόλη ως ζωντανό εργαστήριο αλλαγών
Οι εργασίες στη Βερόνα δεν περιορίστηκαν σε παρουσιάσεις και συζητήσεις. Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να εξετάσουν από κοντά τις προκλήσεις του αστικού τουρισμού μέσα από τέσσερις οργανωμένες περιηγήσεις στην πόλη.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν η προσβασιμότητα μέσα από πραγματικές συνθήκες μετακίνησης, η πολυπλοκότητα της τουριστικής διαδρομής, το αποτύπωμα που θα πρέπει να αφήνει ο τουρισμός στις πόλεις, αλλά και η κλιματική ανθεκτικότητα, με αφορμή την περιοχή του ποταμού Αδίγη και της ιστορικής γέφυρας Ponte Pietra.
Επιπλέον, πραγματοποιήθηκαν εργαστήρια με πρωτοβουλία των μελών της CityDNA για την κινητικότητα, την προσβασιμότητα και την τεχνητή νοημοσύνη. Τα συμπεράσματα των συζητήσεων θα αξιοποιηθούν στη διαμόρφωση της στρατηγικής της Συμμαχίας για την περίοδο 2027-2030.
Όπως ανέφερε η αντιπρόεδρος της CityDNA, Maya Janssen, η συνάντηση ανέδειξε τη διάθεση των ευρωπαϊκών πόλεων να περάσουν από την ανταλλαγή απόψεων σε κοινές πρωτοβουλίες και δράσεις. Αντίστοιχα, ο γενικός διευθυντής του Destination Verona & Garda Foundation, Luca Caputo, υπογράμμισε τη σημασία της ανταλλαγής εμπειριών μεταξύ των πόλεων, ιδιαίτερα σε θέματα μεταφορών, προσβασιμότητας και συμπερίληψης.
Η συνδιάσκεψη της Βερόνας επιβεβαίωσε ότι ο αστικός τουρισμός βρίσκεται μπροστά σε μια ουσιαστική αλλαγή προσανατολισμού. Η επιτυχία των ευρωπαϊκών πόλεων δεν θα κριθεί μόνο από την ικανότητά τους να προσελκύουν επισκέπτες, αλλά και από το κατά πόσο μπορούν να διαχειρίζονται αποτελεσματικά την τουριστική δραστηριότητα, να προστατεύουν το περιβάλλον και να εξασφαλίζουν ότι τα οφέλη της ανάπτυξης επιστρέφουν στην κοινωνία.
Το ερώτημα, τελικά, δεν είναι μόνο πώς θα συνεχίσουν να ταξιδεύουν οι άνθρωποι στις ευρωπαϊκές πόλεις, αλλά και πώς αυτές θα παραμείνουν βιώσιμες και λειτουργικές για εκείνους που τις αποκαλούν σπίτι τους.



