Σε τροχιά αυστηροποίησης του πλαισίου για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις φαίνεται να βρίσκεται εκ νέου η κυβέρνηση, σύμφωνα με πληροφορίες από παράγοντες της αγοράς. Ειδικότερα, φέρεται να εξετάζεται παράταση της απαγόρευσης έκδοσης νέων ΑΜΑ (Αριθμός Μητρώου Ακινήτου) στους τρεις κεντρικούς τομείς της Αθήνας και για το έτος 2026, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται και επέκταση του μέτρου στη Θεσσαλονίκη και στη Σαντορίνη.
Το μέτρο, που εφαρμόστηκε αρχικά για το 2025 με στόχο να αναχαιτιστεί η υπερσυγκέντρωση βραχυχρόνιων μισθώσεων στο κέντρο της πρωτεύουσας, φαίνεται να κρίνεται επιτυχημένο από το Υπουργείο Τουρισμού. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη φέρεται να έχει πείσει τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να προχωρήσει στην παράταση, σε μια προσπάθεια να διατηρηθεί ο έλεγχος στην ανοδική πίεση που ασκείται στις τιμές ενοικίων και στην αλλοίωση της λειτουργίας των αστικών περιοχών.
Παράλληλα, όπως αναφέρουν στελέχη της αγοράς φιλοξενίας, η κυβέρνηση εξετάζει τη θέσπιση ανώτατου χρονικού ορίου λειτουργίας για κάθε ακίνητο που διατίθεται σε βραχυχρόνια μίσθωση – συγκεκριμένα στις 120 ημέρες ανά έτος. Η πρόταση αυτή συζητείται σε συνάρτηση με το φορολογικό καθεστώς που ήδη διακρίνει τους «ιδιώτες» από τις επιχειρήσεις, και έχει τεθεί επανειλημμένα και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω των προτάσεων κανονιστικής ρύθμισης για τις πλατφόρμες.
Επέκταση περιορισμών σε Θεσσαλονίκη και Σαντορίνη
Η Θεσσαλονίκη και η Σαντορίνη φαίνεται να είναι οι επόμενοι «υποψήφιοι» για την εφαρμογή αντίστοιχων περιορισμών. Στην περίπτωση της Θεσσαλονίκης, παρατηρείται ήδη σημαντική πίεση στην αγορά μακροχρόνιων ενοικίων, ιδιαίτερα στις περιοχές πέριξ του ιστορικού κέντρου και της πανεπιστημιούπολης. Παράγοντες της τοπικής αγοράς επισημαίνουν πως η βραχυχρόνια μίσθωση έχει επηρεάσει την πρόσβαση κατοικίας για φοιτητές και μόνιμους κατοίκους, ενώ παράλληλα δεν αποφέρει τα τουριστικά έσοδα που καταγράφονται σε άλλες περιοχές της χώρας.
Στη Σαντορίνη, η εκρηκτική τουριστική ανάπτυξη σε συνδυασμό με την περιορισμένη κατοικισιμότητα έχει προκαλέσει σοβαρές κοινωνικές πιέσεις, καθώς μεγάλο μέρος των εργαζομένων στον τουρισμό δεν βρίσκει στέγη στο νησί. Το ενδεχόμενο περιορισμών στις βραχυχρόνιες μισθώσεις αντιμετωπίζεται θετικά από την τοπική αυτοδιοίκηση, η οποία ζητά μέτρα αποσυμφόρησης και εξορθολογισμού της χρήσης κατοικιών.
Προβληματισμός και αναμονή στην αγορά
Παρότι ακόμη δεν έχει υπάρξει επίσημη ανακοίνωση, η κινητικότητα γύρω από τα σενάρια αυτά έχει προκαλέσει αναστάτωση σε ιδιοκτήτες και διαχειριστές ακινήτων, που φοβούνται νέο γύρο ανατροπών σε ένα ήδη αβέβαιο περιβάλλον. Ειδικά η πρόταση για 120 ημέρες ανώτατο όριο λειτουργίας θεωρείται ιδιαίτερα επιβαρυντική για μικρούς ιδιοκτήτες που βασίζονται στα έσοδα της τουριστικής σεζόν για τη βιωσιμότητα του ακινήτου τους.
Από την άλλη, παράγοντες της τουριστικής αγοράς χαιρετίζουν την προοπτική ρύθμισης της υπερπροσφοράς και καλύτερης ισορροπίας με τα ξενοδοχειακά καταλύματα.
Αναζητείται το νέο θεσμικό πλαίσιο
Η παράταση της απαγόρευσης έκδοσης νέων ΑΜΑ στα τρία κεντρικά διαμερίσματα της Αθήνας –αν επιβεβαιωθεί– αναμένεται να συνοδευτεί από πιο αυστηρούς ελέγχους και πιθανή θεσμοθέτηση νέων προδιαγραφών λειτουργίας για τις επιχειρήσεις βραχυχρόνιας μίσθωσης, σε συνδυασμό με τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για συλλογή και διαμοιρασμό δεδομένων από τις πλατφόρμες.
Αρκετοί παράγοντες ζητούν σαφή στρατηγική για το μέλλον του κλάδου, ώστε να αποφευχθεί η αβεβαιότητα και ο αποπροσανατολισμός των επενδύσεων. «Δεν είναι δυνατόν η αγορά να λειτουργεί με δίμηνες ή ετήσιες παρατάσεις και χωρίς σταθερό κανονιστικό πλαίσιο», σχολιάζει στέλεχος της αγοράς φιλοξενίας. «Χρειάζεται στρατηγική, όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις».
Την ίδια στιγμή, η βραχυχρόνια μίσθωση παραμένει σημαντικός μοχλός εσόδων για χιλιάδες μικροϊδιοκτήτες, που αντιμετωπίζουν αυξημένες φορολογικές και λειτουργικές υποχρεώσεις. Πολλοί περιμένουν να δουν αν τα υπό συζήτηση μέτρα θα περιλαμβάνουν και κίνητρα συμμόρφωσης, απλοποίηση διαδικασιών ή στοχευμένες εξαιρέσεις για περιοχές χαμηλής τουριστικής πυκνότητας.
