Την ανάγκη για πιο ευέλικτες λύσεις στέγασης στην Ευρώπη αναδεικνύει νέα πανευρωπαϊκή έρευνα που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της Airbnb, σύμφωνα με την οποία περισσότεροι από 8 στους 10 Ευρωπαίους χρειάστηκαν προσωρινή κατοικία λόγω μετακίνησης για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Η έρευνα επισημαίνει ότι υπάρχει ένα «διαρθρωτικό κενό» στο ευρωπαϊκό σύστημα στέγασης: ανάμεσα στην τουριστική διαμονή και τη μόνιμη κατοικία. Το κενό αυτό δυσκολεύει σημαντικά όσους χρειάζονται κατοικία για μικρότερα ή μεταβατικά χρονικά διαστήματα, όπως φοιτητές, εργαζόμενοι, ασθενείς ή οικογένειες που μετακινούνται προσωρινά.
Γιατί υπάρχει ανάγκη προσωρινής στέγασης
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις εξελίσσονται σε βασική λύση για την κάλυψη αυτών των αναγκών, καθώς η πλειονότητα των ερωτηθέντων τις θεωρεί πιο πρακτική και οικονομικά προσιτή επιλογή για προσωρινή διαμονή.
Οι βασικοί λόγοι για τους οποίους οι Ευρωπαίοι στρέφονται σε τέτοιες λύσεις είναι:
- Αναζήτηση μακροχρόνιας κατοικίας (27%)
- Σπουδές και εκπαίδευση (24%)
- Εργασία ή επαγγελματική μετακίνηση (24%)
- Πρόσβαση σε ιατρική περίθαλψη (23%)
- Επαγγελματική κατάρτιση (21%)
Όπως σημειώνει ο George Mavros, επικεφαλής κυβερνητικών υποθέσεων της Airbnb για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η δημόσια συζήτηση για τη στέγαση συχνά παραβλέπει αυτή την κατηγορία αναγκών.
«Η συζήτηση για τη στέγαση στην Ευρώπη έχει ένα “τυφλό σημείο”: τις ανάγκες που βρίσκονται ανάμεσα στον τουρισμό και τη μόνιμη κατοικία. Για εκατομμύρια ανθρώπους, η προσωρινή στέγαση δεν είναι πολυτέλεια αλλά αναγκαιότητα», τονίζει.
Φοιτητές και διεθνής κινητικότητα
Ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα αφορά τη φοιτητική στέγαση. Σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις υπάρχει σταθερό έλλειμμα φοιτητικών κατοικιών, γεγονός που δυσκολεύει ιδιαίτερα τους διεθνείς φοιτητές που φτάνουν σε μια νέα πόλη χωρίς άμεση πρόσβαση σε μόνιμη κατοικία.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, επιπλωμένα διαμερίσματα βραχυχρόνιας μίσθωσης καλύπτουν συχνά τη μεταβατική περίοδο μέχρι την εύρεση μακροχρόνιας στέγης. Στο πλαίσιο αυτό, η Airbnb έχει δημιουργήσει και ειδικές πρωτοβουλίες, όπως το «Student Housing Fund» στο Βερολίνο.
Διαμονή για ιατρικούς λόγους
Η ανάγκη προσωρινής στέγασης εμφανίζεται επίσης σε περιπτώσεις μετακίνησης για ιατρική περίθαλψη. Έρευνα στην Ιταλία δείχνει ότι περίπου 1 εκατομμύριο ασθενείς κάθε χρόνο ταξιδεύουν σε άλλη περιφέρεια για θεραπεία.
Αντίστοιχα φαινόμενα καταγράφονται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Για παράδειγμα, γύρω από τα νοσοκομεία La Pitié-Salpêtrière και Necker Enfants στο Παρίσι λειτουργούν περισσότερες από 2.200 καταχωρήσεις Airbnb σε ακτίνα 1 χιλιομέτρου, οι οποίες φιλοξένησαν περίπου 25.000 επισκέπτες το 2025, πολλοί από τους οποίους ταξίδεψαν για ιατρικούς λόγους.
Στήριξη σε φυσικές καταστροφές
Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις χρησιμοποιούνται επίσης ως εργαλείο αντιμετώπισης κρίσεων. Η μη κερδοσκοπική οργάνωση Airbnb.org, που ιδρύθηκε από την Airbnb, έχει προσφέρει από το 2020 περισσότερες από 1,6 εκατομμύρια δωρεάν διανυκτερεύσεις προσωρινής στέγασης σε πάνω από 250.000 ανθρώπους.
Οι δράσεις αυτές περιλαμβάνουν τη φιλοξενία πληγέντων από φυσικές καταστροφές, όπως πρόσφατα στη Γαλλία, όπου δημιουργήθηκε συνεργασία με την Fédération nationale des sapeurs-pompiers de France για τη στέγαση οικογενειών που επηρεάστηκαν από την καταιγίδα Nils.
Μεγάλα γεγονότα και τουρισμός
Η οικονομία διαμοιρασμού επιτρέπει επίσης στις πόλεις να αυξάνουν προσωρινά τη διαθέσιμη τουριστική δυναμικότητα κατά τη διάρκεια μεγάλων γεγονότων χωρίς μεγάλες επενδύσεις σε μόνιμες υποδομές.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν οι Ολυμπιακοί και Παραολυμπιακοί Αγώνες στο Παρίσι το 2024, που αποτέλεσαν το μεγαλύτερο γεγονός φιλοξενίας στην ιστορία της πλατφόρμας. Στην ευρύτερη περιοχή του Παρισιού φιλοξενήθηκαν σχεδόν 700.000 επισκέπτες από 160 χώρες, ενώ η διαθέσιμη προσφορά καταλυμάτων αυξήθηκε κατά 35%.
Οικονομική συμβολή στην Ευρώπη
Σε επίπεδο οικονομίας, η δραστηριότητα των οικοδεσποτών στην Airbnb καταγράφει σημαντική επίδραση. Το 2025 φιλοξενήθηκαν πάνω από 114 εκατομμύρια αφίξεις επισκεπτών σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, συμβάλλοντας με 53,2 δισ. ευρώ στο ΑΕΠ της ΕΕ και υποστηρίζοντας περισσότερες από 904.000 θέσεις εργασίας.
Ταυτόχρονα, η φιλοξενία αποτελεί σημαντική πηγή συμπληρωματικού εισοδήματος για πολλούς Ευρωπαίους. Σύμφωνα με έρευνα μεταξύ οικοδεσποτών στην ΕΕ, το 80% ενοικιάζει μόνο μία κατοικία, ενώ σχεδόν οι μισοί (47%) δηλώνουν ότι τα έσοδα από τη φιλοξενία τους βοηθούν να διατηρήσουν το σπίτι τους.
Η συζήτηση για τη στεγαστική πολιτική
Η συζήτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζει το νέο Σχέδιο Δράσης για την Προσιτή Στέγαση. Στο πλαίσιο αυτό, θα καταθέσουν τις προτάσεις τους φορείς από διαφορετικούς τομείς για τη διαθεσιμότητα κατοικιών, την προσιτότητα και τις επιπτώσεις του τουρισμού.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η Airbnb, η επίδραση των βραχυχρόνιων μισθώσεων στο συνολικό στεγαστικό απόθεμα της Ευρώπης παραμένει περιορισμένη. Το 2025 οι καταχωρήσεις ολόκληρης κατοικίας που μισθώνονται συχνά (πάνω από 120 νύχτες τον χρόνο) αντιστοιχούσαν μόλις στο 0,13% του συνολικού αποθέματος κατοικιών στην ΕΕ, ενώ ακόμη και στις 10 μεγαλύτερες πόλεις της Ένωσης το ποσοστό φτάνει κατά μέσο όρο το 0,37%.
Αντίθετα, σημαντικό πρόβλημα αποτελεί ο μεγάλος αριθμός κενών κατοικιών. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, έως και 1 στα 5 σπίτια παραμένει ακατοίκητο, ενώ μόνο σε χώρες όπως η Κροατία, η Βουλγαρία, η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ισπανία υπολογίζεται ότι υπάρχουν πάνω από 14 εκατομμύρια κενές κατοικίες.
