Παρότι η Ελλάδα διαθέτει μία από τις πλουσιότερες ακτογραμμές της Ευρώπης και έναν θαλάσσιο τουρισμό που πρωταγωνιστεί διεθνώς, παραμένει εντυπωσιακά πίσω στη δημιουργία πολυτελών μαρινών. Την ώρα που η Μεσόγειος γνωρίζει μια αλματώδη ανάπτυξη στις υποδομές ελλιμενισμού για mega yachts, με μαρίνες που πλαισιώνονται από πεντάστερα ξενοδοχεία, πολυτελείς κατοικίες και υπηρεσίες υψηλής δαπάνης.
Τα στοιχεία της διαΝΕΟσις φωτίζουν το ελληνικό παράδοξο. Η χώρα έχει χωροθετήσει 168 τουριστικούς λιμένες, με βάση έναν σχεδιασμό για 25.712 θέσεις ελλιμενισμού. Στην πράξη, όμως, λειτουργούν μόνο οι 37, διαθέτοντας περίπου 8.499 θέσεις. Ειδικά για τις μαρίνες, από 62 χωροθετημένες, λειτουργούν μόλις 23. Έτσι, η Ελλάδα κατατάσσεται τελευταία ανάμεσα σε 16 χώρες σε ό,τι αφορά τις λειτουργικές θέσεις ελλιμενισμού σε σχέση με τις δυνατότητές της. Η γραφειοκρατία, η πολυπλοκότητα του θεσμικού πλαισίου, οι αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων και οι αργές αδειοδοτήσεις θεωρούνται από τους επενδυτές βασικά εμπόδια που καθυστερούν ή αποτρέπουν την ανάπτυξη νέων, αλλά και την αναβάθμιση υφιστάμενων μαρινών.
Το δίκτυο μαρινών στη Μεσόγειο
Σε άλλες μεσογειακές χώρες, οι μαρίνες έχουν εξελιχθεί σε πολυτελείς μικρές «πόλεις» πάνω στο νερό. Η Ιταλία θεωρείται πρωταγωνίστρια, με τον μεγαλύτερο αριθμό superyacht θέσεων ελλιμενισμού στη Μεσόγειο, περίπου 2.900, αλλά και με μαρίνες που ενσωματώνουν ξενοδοχεία, spa, κατοικίες και εμπορικές χρήσεις. Η Marina d’Arechi στην ακτή Αμάλφι και η Capo d’Orlando στη Σικελία είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα σύγχρονων προορισμών, όπου οι πελάτες επιλέγουν τη μαρίνα όχι μόνο για την ασφάλεια του σκάφους, αλλά και για την εμπειρία ξηράς που προσφέρει.
Η Γαλλία έχει αναπτύξει ένα δίκτυο μαρινών που συνομιλεί άμεσα με τη high-end τουριστική της εικόνα. Το Port Vauban στην Αντίμπ, η μεγαλύτερη μαρίνα γιοτ στην Ευρώπη με περίπου 1.500 θέσεις, αποτελεί πύλη προς τη Γαλλική Ριβιέρα. Εκεί, όπως και στο Saint-Tropez, τα ελλιμενισμένα σκάφη βρίσκονται σε απόσταση λίγων μέτρων από πολυτελή ξενοδοχεία, μπουτίκ, εστιατόρια και κλαμπ, σε ένα περιβάλλον όπου ο πεζόδρομος, η πισίνα του ξενοδοχείου και το κατάστρωμα του γιοτ είναι σχεδόν μία ενιαία εμπειρία πολυτέλειας.
Στην Ισπανία, μαρίνες όπως η Puerto Banús στη Μαρμπέγια και η Port Adriano στη Μαγιόρκα συνδυάζουν τον υψηλής ποιότητας ελλιμενισμό με υπερπολυτελή ψυχαγωγία στην ξηρά. Η Port Adriano έχει επανασχεδιαστεί για να φιλοξενεί σκάφη έως 60 μέτρων και πλαισιώνεται από εστιατόρια, μπαρ, καταστήματα και ξενοδοχειακές μονάδες που απευθύνονται σε ένα κοινό με πολύ υψηλή αγοραστική δύναμη. Αντίστοιχα, στο Μονακό, το Port Hercules αποτελεί παγκόσμιο σύμβολο απόλυτης πολυτέλειας, φιλοξενώντας πάνω από 760 σκάφη και συνδέοντας την εμπειρία του λιμανιού με τα κορυφαία ξενοδοχεία της πόλης, τα καζίνο, τα εστιατόρια υψηλής γαστρονομίας και τα διεθνή events, όπως το Grand Prix της Formula 1.
Το Μαυροβούνιο, αν και μικρή χώρα, έχει καταφέρει να αναδειχθεί σε διεθνή ναυτικό προορισμό για superyachts χάρη σε επενδύσεις όπως η Porto Montenegro και η Marina Portonovi. Εκεί, οι μαρίνες σχεδιάστηκαν εξαρχής μαζί με πολυτελή θέρετρα, branded κατοικίες, πεντάστερα ξενοδοχεία, μαρίνες υψηλών προδιαγραφών, συνεδριακούς χώρους και μεγάλους πεζόδρομους μπροστά στο νερό. Η πεντάστερη ταυτότητα δεν αφορά μόνο την ποιότητα των δωματίων, αλλά το συνολικό επίπεδο υπηρεσιών, από τις υποδομές για τα πληρώματα και τις τεχνικές υπηρεσίες, μέχρι την ασφάλεια, τη γαστρονομία και τις εμπειρίες lifestyle.
Τι συμβαίνει στην Ελλάδα
Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα δείχνει να κινείται πιο αργά, αλλά επιχειρεί πλέον να καλύψει χαμένο έδαφος. Η Μαρίνα Αλίμου, η μεγαλύτερη της χώρας και μία από τις σημαντικότερες στην Ανατολική Μεσόγειο, μπαίνει σε φάση υλοποίησης ενός φιλόδοξου σχεδίου ανάπλασης ύψους 100 εκατ. ευρώ. Η REDS, θυγατρική του Ομίλου ΕΛΛΑΚΤΩΡ, φιλοδοξεί να μεταμορφώσει τη Μαρίνα σε έναν πολυδιάστατο προορισμό φιλοξενίας, πολιτισμού και θαλάσσιου τουρισμού. Συγκεκριμένα, στη χερσαία ζώνη, περίπου 210 στρέμματα, θα αναπτυχθούν νέα κτίρια συνολικής επιφάνειας 17.750 τ.μ., χώροι στάθμευσης 810 θέσεων και σύγχρονες υποδομές, ενώ η Μαρίνα θα μπορεί να φιλοξενεί 979 σκάφη, 873 αναψυχής, 95 ναυταθλητικά και 11 αλιευτικά.
Στη δυτική πλευρά, κοντά στην παραλία ΕΔΕΜ, θα ανεγερθεί ξενοδοχείο υψηλών προδιαγραφών, το οποίο θα λειτουργήσει ως τοπόσημο του νέου προορισμού, σε πλήρη εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό μοντέλο των μαρινών που διαθέτουν δικό τους 5άστερο κατάλυμα. Κατά μήκος της Λεωφόρου Ποσειδώνος προγραμματίζονται χώροι γραφείων, καταστημάτων και αναψυχής, ενώ στην κεντρική προβλήτα θα αναπτυχθούν εστιατόρια και χώροι εστίασης. Το υφιστάμενο κολυμβητήριο θα διατηρηθεί και θα αναβαθμιστεί, ο Ναυτικός Όμιλος Αλίμου θα μετεγκατασταθεί στην ανατολική πλευρά, δίπλα στο παράκτιο πάρκο, και ολόκληρος ο χώρος θα «ραφτεί» με εκτεταμένους χώρους πρασίνου, ποδηλατοδρόμους, διαδρομές πεζοπορίας και φύτευση δωμάτων, με στόχο την ομαλή αστική ένταξη.
Παράλληλα, σε τροχιά υλοποίησης μπαίνουν δύο μεγάλα projects στον χώρο των τουριστικών λιμένων, σηματοδοτώντας τη σταδιακή αναγέννηση της μαρίνας mega-yachts στην Κέρκυρα και της ιστορικής μαρίνας Αγίου Κοσμά στο Ελληνικό. Στην Κέρκυρα, το βλέμμα στρέφεται στη δημιουργία της πρώτης μαρίνας αυτού του μεγέθους που κατασκευάζεται από το μηδέν τα τελευταία 20 χρόνια. Το έργο της Lamda Development, αναμένεται να αλλάξει τον χάρτη του θαλάσσιου τουρισμού στο Ιόνιο, καθώς προβλέπεται να εξυπηρετεί έως και 410 σκάφη μήκους έως 140 μέτρων. Η επένδυση ξεπερνά τα 140 εκατ. ευρώ, με τις εργασίες να αναμένονται να ξεκινήσουν εντός του 2025 και τη μαρίνα να υποδέχεται τα πρώτα σκάφη το 2028. Η εγκατάσταση θα καταλαμβάνει χερσαία ζώνη 39.400 τ.μ. και θα βρίσκεται δυτικά του προβλήτα κρουαζιέρας του λιμένα Κέρκυρας, ενισχύοντας περαιτέρω τον τουριστικό ρόλο του νησιού.
Πιο νότια, στην Αθηναϊκή Ριβιέρα, αναβαθμίζεται η μαρίνα Αγίου Κοσμά στο πλαίσιο του project του Ελληνικού. Το έργο ύψους 25 εκατ. ευρώ περιλαμβάνει την εκβάθυνση και ανακατασκευή των προβλητών, ώστε να μπορούν να εξυπηρετούν σκάφη μήκους έως 100 μέτρων, τη δημιουργία νέας κεντρικής προβλήτας και τη διαμόρφωση παραθαλάσσιου πεζόδρομου που θα μετατρέψει τη μαρίνα σε σημείο αναφοράς για κατοίκους και επισκέπτες. Με την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης, η μαρίνα θα διαθέτει 300 θέσεις ελλιμενισμού, ενώ αναπτύσσονται συμπληρωματικές χρήσεις όπως καταστήματα, εστιατόρια, υπαίθριοι χώροι εκδηλώσεων, χώροι στάθμευσης, γραφεία, ακόμη και πεδίο απογείωσης και προσγείωσης ελικοπτέρου. Παράλληλα, θα περιλαμβάνει και ξενοδοχείο και πολυτελείς κατοικίες.
Στο πλατυγυάλι Αστακού, το Nautilus Project προβλέπει τη δημιουργία μαρίνας με 350 θέσεις ελλιμενισμού, συμπεριλαμβανομένων θέσεων για mega-yachts, καθώς και μια πολυτελή ξενοδοχειακή μονάδα 5 αστέρων, συγκροτήματα βιλών και κατοικιών, συνεδριακό κέντρο, χώρους πολιτισμού και εμπορικά καταστήματα. Η επένδυση έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον ισχυρών αραβικών κεφαλαίων, μέσω της MYMAR Nautilus Investment Limited, ενώ κατά την πρώτη φάση κατασκευής προβλέπεται η δημιουργία 1.150 θέσεων εργασίας.
Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί η μαρίνα Ρόδου, όπου προβλέπεται μια πεντάστερη μονάδα μικρής κλίμακας αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση της μαρίνας, αλλά και 22 πολυτελείς επαύλεις και 13 μεζονέτες, κατοικίες που θεμελιώνονται στη θάλασσα.
Ιδιαίτερα κρίσιμο κεφάλαιο για την επόμενη ημέρα των θαλάσσιων τουριστικών υποδομών αποτελούν και οι εκκρεμότητες που πρέπει να κλείσουν, ώστε να απελευθερωθούν έργα που έχουν ήδη δρομολογηθεί. Κομβική περίπτωση είναι η ολοκλήρωση της μεταβίβασης της Μαρίνας Πύλου, η οποία παραχωρείται από το Υπεταμείο για 40 έτη στην κοινοπραξία D Marinas Hellas – ΤΕΜΕΣ. Το επενδυτικό σχέδιο, άνω των 10 εκατ. ευρώ, προβλέπει πλήρη αναβάθμιση των υποδομών και της επιχειρησιακής ικανότητας της μαρίνας, η οποία θα διαθέτει 130 θέσεις ελλιμενισμού για σκάφη μήκους 8–30 μέτρων, νέους χερσαίους χώρους με χρήσεις αναψυχής, εμπορικές δραστηριότητες, πάρκινγκ και υπηρεσίες τεχνικής υποστήριξης σκαφών και τουρισμού.
