Ένα νέο μοντέλο φορολόγησης των τουριστικών διαμονών προωθεί η βρετανική κυβέρνηση, δίνοντας τη δυνατότητα στους δημάρχους και τις τοπικές αρχές της Αγγλίας να επιβάλλουν ειδικό τέλος στους επισκέπτες που διανυκτερεύουν στις περιοχές τους. Το μέτρο αφορά το σύνολο σχεδόν της αγοράς καταλυμάτων, συμπεριλαμβανομένων των ξενοδοχείων, των ενοικιαζόμενων δωματίων, των τουριστικών κατοικιών και των καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης τύπου Airbnb.
Το σχετικό νομοσχέδιο, με την ονομασία Visitor Levy (England) Bill, κατατέθηκε στη Βουλή των Κοινοτήτων και προβλέπει τη δημιουργία ενός νέου μηχανισμού άντλησης εσόδων από τον τουρισμό, τα οποία θα παραμένουν στις τοπικές κοινωνίες και θα μπορούν να αξιοποιούνται για τη χρηματοδότηση υποδομών, μεταφορών, πολιτιστικών εκδηλώσεων και τουριστικών υποδομών.
Πώς θα υπολογίζεται ο τουριστικός φόρος
Σε αντίθεση με τα συστήματα που προβλέπουν ένα σταθερό ποσό ανά διανυκτέρευση, το βρετανικό σχέδιο προβλέπει ότι η επιβάρυνση θα υπολογίζεται ως ποσοστό επί της τιμής του καταλύματος, προ ΦΠΑ. Το ύψος του τέλους θα καθορίζεται από κάθε τοπική αρχή, ενώ δέκα δήμαρχοι έχουν ήδη δεσμευθεί ότι δεν θα ορίσουν συντελεστή υψηλότερο του 5%.
Υπεύθυνοι για τη δήλωση και την απόδοση του τέλους στις αρμόδιες αρχές θα είναι οι πάροχοι καταλυμάτων. Η επιβάρυνση θα αφορά τις πρώτες 28 συνεχόμενες διανυκτερεύσεις μιας διαμονής, ενώ προβλέπονται εξαιρέσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες φιλοξενίας, όπως οι φοιτητικές εστίες, οι δομές φροντίδας, τα καταλύματα έκτακτης ανάγκης και τα καταφύγια.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για όσους διαθέτουν περιστασιακά ένα δωμάτιο της κατοικίας τους προς ενοικίαση. Αυτοί θα υποχρεούνται να καταβάλλουν το τέλος μόνο εφόσον τα έσοδά τους υπερβαίνουν ένα συγκεκριμένο όριο, το οποίο θα μπορούν να προσαρμόζουν οι τοπικές αρχές.
Ποιος θα αποφασίζει για την επιβολή του τέλους
Η απόφαση για την εισαγωγή του τουριστικού φόρου θα ανήκει στους δημάρχους και στις αρμόδιες στρατηγικές αρχές, έπειτα από διαδικασία διαβούλευσης με τους κατοίκους και τις επιχειρήσεις.
Κάθε αρχή που επιθυμεί να εφαρμόσει το μέτρο θα πρέπει προηγουμένως να δημοσιοποιήσει ένα σχέδιο, συνοδευόμενο από εκτίμηση των επιπτώσεων. Σε αυτό θα περιγράφονται οι προτεινόμενοι συντελεστές, τα όρια εφαρμογής και οι εξαιρέσεις. Οι τοπικές επιχειρήσεις θα έχουν τη δυνατότητα να καταθέσουν τις απόψεις τους, ενώ τα δημοτικά συμβούλια θα μπορούν να προτείνουν τροποποιήσεις.
Στην περίπτωση του βορειοανατολικού τμήματος της Αγγλίας, η δήμαρχος Kim McGuinness υποστηρίζει ότι τα έσοδα θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν φεστιβάλ και άλλες δράσεις που θα ενισχύσουν την επισκεψιμότητα. Αντίστοιχα, ο δήμαρχος του York και του North Yorkshire, David Skaith, έχει εκφράσει την πρόθεσή του να προχωρήσει στην εφαρμογή του τέλους.
Ωστόσο, επιχειρήσεις σε δημοφιλείς παραθαλάσσιους προορισμούς, όπως το Scarborough και το Whitby, εκφράζουν ανησυχίες ότι η αύξηση του κόστους διαμονής ενδέχεται να αποθαρρύνει τους Βρετανούς που επιλέγουν διακοπές στο εσωτερικό της χώρας.

Οι αντιδράσεις της τουριστικής αγοράς
Η πρόταση έχει προκαλέσει αντιδράσεις από τον κλάδο της φιλοξενίας. Ο επικεφαλής της UKHospitality, Allen Simpson, χαρακτήρισε το νομοσχέδιο ιδιαίτερα επιβαρυντικό για τις οικογενειακές διακοπές, προειδοποιώντας ότι θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο 33.000 θέσεις εργασίας.
Η οργάνωση εκφράζει επίσης την αντίθεσή της στο γεγονός ότι οι δήμαρχοι θα έχουν σημαντική ευχέρεια ως προς τον καθορισμό του τέλους και τη διάθεση των εσόδων, χωρίς, όπως υποστηρίζει, να υπάρχουν επαρκείς νομικές εγγυήσεις ότι τα χρήματα θα επιστρέφουν στον τουριστικό και ξενοδοχειακό κλάδο.
Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το μέτρο θα επιτρέψει στις τοπικές κοινωνίες να αποκομίσουν μεγαλύτερο όφελος από την τουριστική δραστηριότητα. Η υπουργός Στέγασης, Κοινοτήτων και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Angela Rayner, έχει επισημάνει ότι τα έσοδα θα παραμένουν στην περιοχή όπου εισπράττονται, ενισχύοντας τις μεταφορές, την καθαριότητα, την εμπορική δραστηριότητα και τα αξιοθέατα που προσελκύουν επισκέπτες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι παρόμοια συστήματα λειτουργούν ήδη σε ορισμένες περιοχές της Αγγλίας μέσω των λεγόμενων Business Improvement Districts. Στο Greater Manchester, για παράδειγμα, εφαρμόζεται από το 2023 χρέωση 1 λίρας ανά δωμάτιο και διανυκτέρευση, η οποία έχει αποφέρει 2,8 εκατ. λίρες, με τα χρήματα να κατευθύνονται, μεταξύ άλλων, σε δράσεις καθαριότητας των δρόμων.
Η νέα νομοθετική πρωτοβουλία σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι τοπικές αρχές της Αγγλίας μπορούν να χρηματοδοτούν τις τουριστικές υποδομές τους. Παράλληλα, ανοίγει ξανά τη συζήτηση για το κατά πόσο η πρόσθετη φορολόγηση των διανυκτερεύσεων μπορεί να ενισχύσει τους προορισμούς χωρίς να επιβαρύνει υπερβολικά τους επισκέπτες και τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τουρισμό.


