Έντονο προβληματισμό, αλλά και σαφείς προτάσεις για τη σταδιακή και λειτουργική εφαρμογή του νέου Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (Μ.Ι.Δ.Α.) καταθέτει η ΠΟΜΙΔΑ με επιστολή της προς τον Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργο Πιτσιλή. Πρόκειται για μια παρέμβαση με ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς έρχεται σε μια χρονική συγκυρία όπου το Υπουργείο Οικονομικών και η ΑΑΔΕ επιχειρούν ένα από τα πιο φιλόδοξα εγχειρήματα ψηφιακού μετασχηματισμού στον τομέα της ακίνητης περιουσίας.
Θετική κίνηση αλλά απαιτείται προσοχή
Η ΠΟΜΙΔΑ αναγνωρίζει εξαρχής ότι το Μ.Ι.Δ.Α., όπως προβλέπεται από το άρθρο 217 του Ν. 5222/2025, συνιστά ένα κρίσιμο βήμα εκσυγχρονισμού. Η ενοποίηση δεδομένων από το Κτηματολόγιο, το Ε9 και τις δηλώσεις χρήσης των ακινήτων, με στόχο την απεικόνιση της πραγματικής εικόνας κάθε ακινήτου σε «σχεδόν πραγματικό χρόνο», χαρακτηρίζεται από την Ομοσπονδία ως ένα τεχνικά εξαιρετικά δύσκολο αλλά αναγκαίο εγχείρημα. Δεν είναι τυχαίο ότι η επιστολή αποδίδει εύσημα στα στελέχη της ΑΑΔΕ για τη μέχρι τώρα δουλειά, κάνοντας λόγο για υψηλό επίπεδο γνώσης και σχεδιασμού.
Ωστόσο, πίσω από τη θετική αποτίμηση, η ΠΟΜΙΔΑ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις πρακτικές συνέπειες που μπορεί να έχει μια βεβιασμένη έναρξη της πλατφόρμας. Όπως επισημαίνεται, η πολυπλοκότητα των ιδιοκτησιακών σχημάτων στην Ελλάδα –ιδίως σε παλαιά πολυώροφα κτίρια χωρίς σύσταση οριζοντίου ιδιοκτησίας– δημιουργεί σοβαρά ζητήματα. Η μετάβαση από ένα μοντέλο όπου ολόκληρος όροφος δηλώνεται στο Ε9 με ένα ΑΤΑΚ, σε ένα νέο σύστημα που απαιτεί ξεχωριστό ΑΤΑΚ για κάθε επιμέρους μισθούμενο χώρο, συνεπάγεται μαζικές τροποποιήσεις δηλώσεων και σημαντικό διοικητικό βάρος.
Η ΠΟΜΙΔΑ προειδοποιεί ότι, αν αυτές οι αλλαγές επιβληθούν αιφνιδιαστικά και με ασφυκτικές προθεσμίες, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να «παγώσουν» μισθωτικές συναλλαγές, να καθυστερήσουν μεταβιβάσεις ακινήτων και να δημιουργηθούν προβλήματα ακόμη και στη χορήγηση επιδομάτων ενοικίου. Ιδιαίτερα στην αρχή του έτους, όπου οι φορολογικές υποχρεώσεις είναι ήδη αυξημένες (ΕΝΦΙΑ, φορολογικές δηλώσεις, τροποποιήσεις μισθωτηρίων), μια επιπλέον υποχρεωτική διαδικασία μεγάλης πολυπλοκότητας θα μπορούσε να οδηγήσει σε γενικευμένο διοικητικό «μπλοκάρισμα».
Ήπια μετάβαση στο ΜΙΔΑ
Στο πλαίσιο αυτό, η Ομοσπονδία προτείνει μια σαφώς πιο ήπια και σταδιακή μετάβαση. Ζητά η πλατφόρμα να τεθεί σε πλήρη λειτουργία μόνο όταν έχουν επιλυθεί όσο το δυνατόν περισσότερα τεχνικά και λειτουργικά ζητήματα, υπογραμμίζοντας ότι μια μικρή καθυστέρηση θα ήταν προτιμότερη από μια προβληματική εκκίνηση. Παράλληλα, εισηγείται ένα μεταβατικό διάστημα τουλάχιστον δύο μηνών χωρίς υποχρεωτικές προθεσμίες, ώστε φορολογούμενοι και φοροτεχνικοί να εξοικειωθούν με το νέο περιβάλλον.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόταση να μην υπάρξουν ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα για την πλήρη αντιστοίχιση όλων των ιδιοκτησιών, με την ΠΟΜΙΔΑ να εκτιμά ότι η διαδικασία αυτή μπορεί ρεαλιστικά να εκταθεί έως και το τέλος του 2026. Παράλληλα, ζητά να μην ενσωματωθούν από την πρώτη φάση τα Πληροφοριακά Στοιχεία Μισθώσεων Ακινήτων στο Μ.Ι.Δ.Α., έως ότου διασφαλιστεί η πλήρης εξοικείωση των χρηστών.
Πρόστιμα και οικονομικές επιβαρύνσεις
Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο αφορά τα διοικητικά πρόστιμα. Η ΠΟΜΙΔΑ θέτει θέμα επανεξέτασης των προστίμων των 100 ευρώ και άλλων κυρώσεων για καθυστερήσεις, επισημαίνοντας ότι συχνά αυτές δεν οφείλονται σε υπαιτιότητα των φορολογουμένων αλλά σε καθυστερήσεις τρίτων φορέων. Κατά την Ομοσπονδία, μια τέτοια προσέγγιση δεν συνάδει με το πνεύμα χρηστής διοίκησης που, όπως αναγνωρίζει, έχει χαρακτηρίσει έως σήμερα τη λειτουργία της ΑΑΔΕ.
Τέλος, με σαφή αναφορά στο προηγούμενο του 2020 για τα αδήλωτα τετραγωνικά προς τους ΟΤΑ, η ΠΟΜΙΔΑ ζητά νομοθετική πρόβλεψη ώστε τυχόν διορθώσεις εμβαδών που θα προκύψουν από τη διαδικασία αντιστοίχισης να μην επιφέρουν αναδρομικές φορολογικές επιβαρύνσεις. Διαφορετικά, όπως προειδοποιεί, θα δημιουργηθεί ισχυρό αντικίνητρο για τη σωστή και ειλικρινή αποτύπωση της ακίνητης περιουσίας.
Η επιστολή της ΠΟΜΙΔΑ, με τον τεχνικό αλλά και θεσμικό της χαρακτήρα, αναδεικνύει ότι το Μ.Ι.Δ.Α. μπορεί να αποτελέσει ένα ισχυρό εργαλείο διαφάνειας και εκσυγχρονισμού, υπό την προϋπόθεση όμως ότι η εφαρμογή του θα γίνει με ρεαλισμό, επαρκή χρόνο προσαρμογής και χωρίς αιφνιδιασμούς για την αγορά και τους φορολογούμενους.


