Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις μπαίνουν πλέον στο μικροσκόπιο του υπουργείου Δικαιοσύνης, καθώς αποτελούν μία από τις βασικές πηγές τριβών στις πολυκατοικίες. Οι συνεχείς εναλλαγές επισκεπτών, τα ζητήματα ασφάλειας, οι οχλήσεις στους κοινόχρηστους χώρους και οι διαφωνίες μεταξύ μόνιμων κατοίκων και ιδιοκτητών που εκμεταλλεύονται τα ακίνητά τους μέσω πλατφορμών όπως η Airbnb έχουν δημιουργήσει μια νέα πραγματικότητα, την οποία το ισχύον θεσμικό πλαίσιο αδυνατεί να αντιμετωπίσει.
Στο πλαίσιο της συνολικής αναμόρφωσης του δικαίου της οριζόντιας και κάθετης ιδιοκτησίας, το υπουργείο Δικαιοσύνης προωθεί ειδικές ρυθμίσεις που θα αφορούν τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, επιχειρώντας να θέσει σαφείς κανόνες συνύπαρξης μέσα στις πολυκατοικίες. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις του νέου νομοσχεδίου, το οποίο φιλοδοξεί να εκσυγχρονίσει ένα νομοθετικό πλαίσιο που παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητο εδώ και σχεδόν έναν αιώνα.
Στόχος η επίλυση των συγκρούσεων
Η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων έχει αλλάξει σημαντικά τη λειτουργία χιλιάδων πολυκατοικιών, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα και στις τουριστικές περιοχές. Τα τελευταία χρόνια έχουν πολλαπλασιαστεί οι διαμάχες για τη χρήση των κοινόχρηστων χώρων, την ασφάλεια των ενοίκων, την τήρηση των κανονισμών αλλά και την επιβάρυνση των εγκαταστάσεων από τη διαρκή εναλλαγή επισκεπτών.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης αναγνωρίζει ότι η συγκεκριμένη μορφή εκμετάλλευσης ακινήτων αποτελεί πλέον μια μόνιμη πραγματικότητα της αγοράς και, για τον λόγο αυτό, προβλέπει ότι το νέο θεσμικό πλαίσιο θα περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις που θα ρυθμίζουν τα ζητήματα που ανακύπτουν από τις βραχυχρόνιες μισθώσεις στις πολυκατοικίες.
Εκσυγχρονισμός ενός νόμου σχεδόν 100 ετών
Οι αλλαγές για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις αποτελούν μέρος μιας συνολικής μεταρρύθμισης του νόμου για την οριζόντια και κάθετη ιδιοκτησία, ο οποίος ισχύει από το 1929. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα πιο σύγχρονο και ευέλικτο πλαίσιο που θα ανταποκρίνεται στις σημερινές ανάγκες των ιδιοκτητών, των διαχειριστών και των κατοίκων των πολυκατοικιών.
Στο νέο πλαίσιο προβλέπεται επίσης η ευκολότερη τροποποίηση των κανονισμών των πολυκατοικιών, η ταχύτερη επίλυση διαφορών ακόμη και εξωδικαστικά, καθώς και η επικαιροποίηση των κανόνων που διέπουν τη σύσταση οριζόντιας και κάθετης ιδιοκτησίας. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα σε κάθε ενδιαφερόμενο που αποκτά ένα ακίνητο να έχει πρόσβαση στον κανονισμό της πολυκατοικίας, ώστε να γνωρίζει εξαρχής τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτόν.
Νέες αρμοδιότητες για τους διαχειριστές
Σημαντικό μέρος της μεταρρύθμισης αφορά και τον ρόλο του διαχειριστή, ο οποίος αποκτά σαφέστερες αρμοδιότητες αλλά και αυξημένες ευθύνες. Η έλλειψη συγκεκριμένου θεσμικού πλαισίου έχει οδηγήσει πολλές φορές σε αδιέξοδα και δικαστικές διαμάχες, γεγονός που το υπουργείο επιχειρεί να αντιμετωπίσει με τον καθορισμό συγκεκριμένων καθηκόντων και διαδικασιών.
Παράλληλα, θεσπίζεται ειδική διαδικασία για την είσπραξη των κοινοχρήστων, ακόμη και μέσω διαταγής πληρωμής, ενώ καθιερώνεται η υποχρεωτική δημιουργία αποθεματικού και η ασφάλιση των πολυκατοικιών, με στόχο να εξασφαλίζεται η δυνατότητα αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών και αναγκαίων επισκευών.
Ευκολότερες αποφάσεις για επισκευές και ενεργειακές παρεμβάσεις
Το νομοσχέδιο αλλάζει επίσης τον τρόπο λήψης αποφάσεων στις γενικές συνελεύσεις των πολυκατοικιών. Προβλέπεται μείωση των απαιτούμενων ποσοστών ψήφων για εργασίες συντήρησης, επισκευών και ενεργειακής αναβάθμισης, ώστε να σταματήσουν τα φαινόμενα όπου αναγκαίες παρεμβάσεις «παγώνουν» επειδή δεν επιτυγχάνεται η προβλεπόμενη πλειοψηφία.
Οι νέες ρυθμίσεις αναμένεται να διευκολύνουν την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στις στέγες, φορτιστών ηλεκτρικών οχημάτων και αντλιών θερμότητας, καθώς και την υλοποίηση εργασιών που μέχρι σήμερα καθυστερούσαν εξαιτίας διαφωνιών μεταξύ των συνιδιοκτητών.
Δυνατότητα κατάτμησης και συνένωσης διαμερισμάτων
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά την αξιοποίηση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος. Το νέο πλαίσιο θα επιτρέπει, ακόμη και όταν ο κανονισμός της πολυκατοικίας προβλέπει διαφορετικά, την κατάτμηση ή τη συνένωση οριζόντιων ιδιοκτησιών, υπό τις προϋποθέσεις που θα ορίζει ο νόμος.
Η ρύθμιση εκτιμάται ότι μπορεί να αυξήσει την προσφορά κατοικιών, καθώς μεγάλα διαμερίσματα θα μπορούν να χωρίζονται σε μικρότερες κατοικίες, ανταποκρινόμενα καλύτερα στη σημερινή ζήτηση της αγοράς και στις ανάγκες της στεγαστικής πολιτικής.
