Η βραχυχρόνια μίσθωση έχει βρεθεί τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης για το στεγαστικό, συχνά στοχοποιούμενη ως ο βασικός υπαίτιος για την άνοδο των ενοικίων και τη δυσκολία πρόσβασης σε κατοικία. Ωστόσο, η εικόνα που περιγράφει ο Ελευθέριος Ποταμιάνος, πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Αθηνών-Αττικής, σε συνέντευξή του στο BnBNews.gr, αναδεικνύει μια σαφώς πιο σύνθετη πραγματικότητα, στην οποία η ίδια η αγορά λειτουργεί με όρους ισορροπίας, θέτοντας όρια και μηχανισμούς αυτορρύθμισης.
Όπως σημειώνει, η βραχυχρόνια μίσθωση άρχισε να αποκτά ουσιαστική δυναμική γύρω στο 2016, παρότι μπορεί να υπήρχε και νωρίτερα. Από εκείνη την περίοδο και μετά καταγράφηκε έντονη κινητικότητα, καθώς απευθύνθηκε σε ένα διαφορετικό κοινό σε σχέση με τα ξενοδοχεία, δηλαδή σε επισκέπτες που δεν αναζητούσαν πλήρες ξενοδοχειακό service, αλλά απλώς διαμονή. Αυτό το στοιχείο οδήγησε στην ανάπτυξη ακινήτων με διαφορετικά χαρακτηριστικά και επενδυτικό προφίλ, μεταβάλλοντας τις ισορροπίες στην αγορά φιλοξενίας και κατοικίας.
Επανενεργοποίηση απαξιωμένων ακινήτων και τόνωση της αγοράς
Σύμφωνα με τον Ποταμιάνο, η συμβολή της βραχυχρόνιας μίσθωσης υπήρξε καθοριστική στην επανενεργοποίηση οικιστικών ακινήτων που έως τότε ήταν πλήρως απαξιωμένα. Παράλληλα, έδωσε ώθηση στην αγορά ακινήτων και δημιούργησε δουλειά για πολλά επαγγέλματα που μέχρι εκείνη την περίοδο βρίσκονταν στο περιθώριο. Η ανοδική αυτή πορεία κορυφώθηκε την περίοδο 2017–2019, όταν τόσο Έλληνες όσο και ξένοι επενδυτές αναζητούσαν μαζικά μικρά ακίνητα, κυρίως διαμερίσματα περίπου 50 τ.μ., με αποκλειστικό στόχο τη βραχυχρόνια μίσθωση.
Ο κορεσμός και τα πρώτα σημάδια κόπωσης
Όσο όμως η αγορά «γέμιζε» με νέα ακίνητα, άρχισαν να εμφανίζονται και τα πρώτα σημάδια κορεσμού. Όπως αναφέρει, αρκετοί Έλληνες επενδυτές επιχείρησαν στη συνέχεια να αξιοποιήσουν ακίνητα σε πιο απομακρυσμένες ή λιγότερο δημοφιλείς περιοχές, μια στρατηγική που δεν απέδωσε στον βαθμό που αναμενόταν. Ιδιαίτερα εκτός τουριστικού πυρήνα, ο ανταγωνισμός εντάθηκε, καθιστώντας σαφές ότι κάθε περιοχή μπορεί να «σηκώσει» έναν συγκεκριμένο αριθμό ακινήτων βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Σήμερα, τα ακίνητα που βρίσκονται σε ισχυρές και καθιερωμένες γειτονιές εξακολουθούν να λειτουργούν στη βραχυχρόνια μίσθωση. Αντίθετα, σε περιοχές με πιο ανταγωνιστικά μισθώματα, κυρίως σε τμήματα της Αττικής εκτός κέντρου, αρκετά ακίνητα έχουν επιστρέψει στη μακροχρόνια μίσθωση.
Κατά την εκτίμησή του, η αγορά της μακροχρόνιας μίσθωσης δεν αντιμετωπίζει σήμερα το έντονο πρόβλημα που συχνά περιγράφεται στον δημόσιο διάλογο.
Πού εντοπίζονται τα πραγματικά προβλήματα στέγασης
Οι μεγαλύτερες πιέσεις, σύμφωνα με τον Ποταμιάνο, εντοπίζονται κυρίως στα νησιά και σε περιοχές της περιφέρειας. Εκεί, τα ακίνητα χρησιμοποιούνται τον χειμώνα ως κανονικές κατοικίες και το καλοκαίρι μετατρέπονται σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης, δημιουργώντας πραγματικά προβλήματα στέγασης.
Αντίστοιχα, τα ουσιαστικά ζητήματα εμφανίζονται σε ειδικές ομάδες πληθυσμού, όπως εργαζόμενοι που μετατίθενται και φθάνουν σε μια περιοχή τον Σεπτέμβριο, χωρίς να μπορούν να βρουν εύκολα κατοικία. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το πρόβλημα είναι εντονότερο από ό,τι στον γενικό αστικό ιστό.
Αμφισβήτηση της σύνδεσης με την άνοδο των ενοικίων
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών αμφισβητεί ευθέως τη σύνδεση της αύξησης των μισθωμάτων σε περιοχές όπως το Χαλάνδρι, η Κυψέλη ή το Περιστέρι με τη βραχυχρόνια μίσθωση. Όπως σημειώνει, δεν μπορεί να τεκμηριωθεί ότι οι αυξήσεις αυτές οφείλονται στο Airbnb ή σε αντίστοιχες πλατφόρμες. Ακόμη και η μετατόπιση της ζήτησης από περιοχές που έχουν «γεμίσει», όπως το Κουκάκι, προς άλλες γειτονιές, δεν επαρκεί για να εξηγήσει την εικόνα των αυξήσεων.
Περιορισμένη επίδραση και ανθεκτικά μισθώματα
Κατά την εκτίμησή του, η επίδραση της βραχυχρόνιας μίσθωσης στην αγορά της μόνιμης κατοικίας είναι περιορισμένη και δεν ξεπερνά το 5% έως 10%, τόσο στο κέντρο της Αθήνας όσο και στη Θεσσαλονίκη, ακόμη και μετά την εφαρμογή περιοριστικών μέτρων.
Στην Αθήνα, όπου τα μέτρα περιορισμού των Airbnb εφαρμόζονται εδώ και περίπου έναν χρόνο, δεν καταγράφηκε πτώση μισθωμάτων, ούτε στις περιοχές όπου υπήρξαν παρεμβάσεις. Αντιθέτως, οι τιμές συνέχισαν να αυξάνονται, με τις τελευταίες αναπροσαρμογές να κινούνται σε μεσοσταθμικό επίπεδο 5% έως 6%, παραμένοντας σε μονοψήφια ποσοστά.
Σε ό,τι αφορά το μέλλον, ο Ποταμιάνος εκτιμά ότι η αγορά λειτουργεί αυτορρυθμιστικά. Υπάρχει ένα σαφές σημείο ισορροπίας, πάνω από το οποίο συμφέρει η βραχυχρόνια μίσθωση και κάτω από το οποίο καθίσταται πιο αποδοτική η μακροχρόνια. Αν ένα ακίνητο δεν καταφέρνει να συμπληρώσει συγκεκριμένο αριθμό ημερών πληρότητας, τότε δεν έχει νόημα να παραμένει στη βραχυχρόνια και είναι προτιμότερο να επιστρέφει στη μακροχρόνια μίσθωση. Αυτό, όπως λέει, ήδη συμβαίνει στην πράξη.
Όταν η βραχυχρόνια γίνεται «full time job»
Ιδιαίτερα για ιδιώτες ιδιοκτήτες, η βραχυχρόνια μίσθωση αποδεικνύεται απαιτητική. Η συνεχής διαχείριση, η ανάγκη για υψηλές αξιολογήσεις, η προβολή στις πλατφόρμες και η καθημερινή ενασχόληση με τους επισκέπτες συνιστούν ένα full time job που κουράζει με τον χρόνο, ειδικά όταν δεν αντιμετωπίζεται με καθαρά επιχειρηματικούς όρους.
Σε πολλές περιπτώσεις, ιδιοκτήτες που είχαν αποσύρει ακίνητα από τη μακροχρόνια μίσθωση για χρόνια, επιστρέφουν πλέον σε αυτήν, καθώς η διαφορά απόδοσης έχει μειωθεί αισθητά.
Αν θέλεις να ακούσεις τεκμηριωμένες απαντήσεις για το τι πραγματικά συμβαίνει με τη βραχυχρόνια μίσθωση, τα ενοίκια και την αγορά ακινήτων – από ανθρώπους που διαμορφώνουν την αγορά – κλείσε το εισιτήριό σου στο Short Stay Athens Conference 2026.



