Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις στην Ιταλία βρέθηκαν στο επίκεντρο μιας σημαντικής δικαστικής απόφασης, με το Συνταγματικό Δικαστήριο να ακυρώνει την υποχρεωτική αλλαγή χρήσης των κατοικιών που προορίζονταν για τέτοιες μισθώσεις στην Εμίλια-Ρομάνια
Η ρύθμιση αφορούσε ολόκληρη την περιφέρεια και κάλυπτε ακόμη και την περιστασιακή εκμίσθωση ενός ακινήτου. Αυτή η οριζόντια εφαρμογή, μαζί με τη διαφορετική μεταχείριση σε σχέση με άλλες μορφές φιλοξενίας, αποτέλεσε βασικό σημείο της δικαστικής κρίσης.
Η απόφαση 164/2026, που κατατέθηκε στις 9 Οκτωβρίου, ακυρώνει τα άρθρα 4 και 5 του περιφερειακού νόμου 10/2025. Οι υπόλοιπες διατάξεις παραμένουν σε ισχύ.
Τι θα έπρεπε να κάνει ο ιδιοκτήτης
Ο νόμος είχε δημιουργήσει ειδική πολεοδομική χρήση για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, εντάσσοντάς τες στην κατηγορία της τουριστικής φιλοξενίας.
Στην πράξη, ένας ιδιοκτήτης που ήθελε να διαθέσει μια κατοικία για διαμονές έως 30 ημερών θα έπρεπε να προχωρήσει σε αλλαγή χρήσης και στις σχετικές πολεοδομικές διαδικασίες, ακόμη και χωρίς να πραγματοποιήσει εργασίες.
Πάνω σε αυτόν τον μηχανισμό στηριζόταν και η δυνατότητα των δήμων να καθορίζουν περιοχές με ειδικούς όρους, όπως ανώτατα ποσοστά ακινήτων για βραχυχρόνια μίσθωση ή πρόσθετες προδιαγραφές.
Γιατί ακυρώθηκε η ρύθμιση
Το Δικαστήριο αναγνώρισε ότι η αντιμετώπιση της υπερβολικής τουριστικής πίεσης και η προστασία της διαθέσιμης κατοικίας αποτελούν θεμιτούς στόχους.
Έκρινε, ωστόσο, δυσανάλογη την εφαρμογή της ίδιας υποχρέωσης σε ολόκληρη την Εμίλια-Ρομάνια, χωρίς διαφοροποίηση ανάλογα με τις συνθήκες κάθε περιοχής. Η ίδια η Περιφέρεια επιδίωκε να περιορίσει τις τουριστικές μισθώσεις όπου δημιουργούν πίεση, αλλά και να τις ενθαρρύνει σε άλλες περιοχές.
Στην επίσημη αντίδρασή της, η περιφερειακή αρχή αναγνώρισε ότι απαιτούνται προσαρμογές. Ο αρμόδιος για τη στέγαση Giovanni Paglia δήλωσε ότι θα εξεταστούν οι αναγκαίες αλλαγές μαζί με τους δήμους, με στόχο την ισορροπία ανάμεσα στην τουριστική ανάπτυξη και τη διατήρηση της μόνιμης κατοικίας.
Οι τοπικοί περιορισμοί παραμένουν στο τραπέζι
Η απόφαση αφήνει περιθώριο για παρεμβάσεις στις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Η Περιφέρεια υπογράμμισε ότι επιβεβαιώθηκε η αρμοδιότητα των περιφερειακών αρχών να παρεμβαίνουν, ακόμη και μέσω πολεοδομικών εργαλείων.
Το ζήτημα μεταφέρεται επομένως στον σχεδιασμό των μέτρων: ποιες περιοχές αντιμετωπίζουν πραγματική πίεση, ποιες υποχρεώσεις επιβάλλονται στους ιδιοκτήτες και κατά πόσο αυτές ανταποκρίνονται στον επιδιωκόμενο στόχο.
Για τους hosts και τις εταιρείες διαχείρισης, η εξέλιξη έχει ενδιαφέρον ως παράδειγμα δικαστικού ελέγχου των ρυθμίσεων της αγοράς. Η συγκεκριμένη απόφαση αφορά την ιταλική νομοθεσία και δεν αλλάζει το καθεστώς λειτουργίας των βραχυχρόνιων μισθώσεων στην Ελλάδα.



