Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στην αγορά ακινήτων της Θεσσαλονίκης το νέο πλαίσιο περιορισμών στις βραχυχρόνιες μισθώσεις που προωθεί το υπουργείο Οικονομικών, με επαγγελματίες του κλάδου να υποστηρίζουν ότι τα μέτρα πλήττουν μια δραστηριότητα που τα τελευταία χρόνια συνέβαλε καθοριστικά στην ανάκαμψη της οικονομίας, στην αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος και στην προσέλκυση επενδύσεων.
Οι αντιδράσεις επικεντρώνονται κυρίως στις νέες διατάξεις που προβλέπουν αναστολή νέων εγγραφών ακινήτων στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Διαμονής στην Α΄ Δημοτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης από την 1η Ιουλίου έως το τέλος του 2026, καθώς και στη διάταξη που προβλέπει τη διαγραφή από το Μητρώο ακινήτων που μεταβιβάζονται κατά τη διάρκεια ισχύος των περιορισμών.
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Θεσσαλονίκης, Θάνος Τσουλκανάκης, εκφράζει στο BnBNews.gr ανοιχτά τη διαφωνία του με τη φιλοσοφία των παρεμβάσεων, υποστηρίζοντας ότι η πολιτεία επιχειρεί να αντιμετωπίσει με λανθασμένο τρόπο ένα σύνθετο πρόβλημα όπως η στεγαστική κρίση.
«Είναι παράδοξο να βάζουμε σήμερα εμπόδια σε έναν κλάδο που αναπτύχθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα βρισκόταν κοντά στη χρεοκοπία και λειτούργησε ως μοχλός οικονομικής ενίσχυσης για χιλιάδες ιδιοκτήτες», σημειώνει χαρακτηριστικά, εκτιμώντας ότι η βραχυχρόνια μίσθωση αποτέλεσε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες τόνωσης της οικονομικής δραστηριότητας τα προηγούμενα χρόνια.
Η Θεσσαλονίκη δεν είναι Αθήνα
Σύμφωνα με τον ίδιο, η εφαρμογή οριζόντιων περιορισμών δεν λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε τοπικής αγοράς. Όπως τονίζει, η Θεσσαλονίκη δεν μπορεί να συγκρίνεται ούτε με το κέντρο της Αθήνας ούτε με τους δημοφιλείς νησιωτικούς προορισμούς, όπου οι πιέσεις από τον τουρισμό και τις βραχυχρόνιες μισθώσεις είναι πολύ εντονότερες.
Για τον λόγο αυτό θεωρεί ότι η επιβολή των ίδιων μέτρων σε εντελώς διαφορετικές αγορές δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές συνθήκες που επικρατούν σε κάθε περιοχή. Παράλληλα, χαρακτηρίζει προβληματική τη διάταξη που προβλέπει ότι ένα ακίνητο χάνει το δικαίωμα βραχυχρόνιας μίσθωσης όταν μεταβιβάζεται, καθώς, όπως υποστηρίζει, διακόπτει τη φυσική εξέλιξη μιας υφιστάμενης επένδυσης και δημιουργεί νέα εμπόδια σε μια αγορά που ήδη εμφανίζει σημάδια επιβράδυνσης.
Εκτιμήσεις για πτώση έως 20% στη δραστηριότητα
Οι επαγγελματίες του κλάδου εκτιμούν ότι οι πραγματικές συνέπειες των μέτρων θα φανούν μέσα στο 2027, όταν θα υπάρχουν ολοκληρωμένα στοιχεία για τη λειτουργία της αγοράς.
Ο κ. Τσουλκανάκης προβλέπει ότι η δραστηριότητα στις βραχυχρόνιες μισθώσεις ενδέχεται να υποχωρήσει κατά 15%-20%, επηρεάζοντας όχι μόνο τα έσοδα των ιδιοκτητών αλλά και ολόκληρη την αλυσίδα επαγγελματικών δραστηριοτήτων που έχει αναπτυχθεί γύρω από αυτήν. Από τις ανακαινίσεις και τις κατασκευαστικές εργασίες μέχρι τις εταιρείες διαχείρισης ακινήτων, τα συνεργεία συντήρησης και τα καταστήματα οικοδομικών υλικών, ένα σημαντικό τμήμα της τοπικής οικονομίας συνδέεται πλέον άμεσα με τη βραχυχρόνια μίσθωση.
Η ανησυχία αυτή ενισχύεται από το γεγονός ότι η αγορά ακινήτων παρουσιάζει ήδη σημάδια κόπωσης. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν πρόσφατα σε συνεργασία με τη Spitogatos, οι αγοραπωλησίες καταγράφουν πανελλαδικά μείωση της τάξης του 13%, ενώ οι συναλλαγές απαιτούν πλέον περισσότερες διαπραγματεύσεις και μεγαλύτερη ευελιξία από τους πωλητές.
Τα στοιχεία του ΠΑΜΑΚ δείχνουν πιο συγκρατημένη αγορά
Την εικόνα αυτή επιβεβαιώνουν και τα ευρήματα του Βαρόμετρου της Αγοράς Ακινήτων που πραγματοποιήθηκε από τη Μονάδα Ερευνών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας για λογαριασμό του Συλλόγου Μεσιτών Θεσσαλονίκης.
Σύμφωνα με την έρευνα, σχεδόν οι μισοί επαγγελματίες της αγοράς (48%) εκτιμούν ότι οι τιμές των κατοικιών θα σταθεροποιηθούν μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες, ενώ μόλις το 2% προβλέπει νέα έντονη άνοδο. Αντίθετα, το 22% συνολικά αναμένει υποχώρηση των τιμών.
Όπως σημειώνει ο πρόεδρος του Συλλόγου Μεσιτών Θεσσαλονίκης, οι επαγγελματίες της αγοράς εμφανίζονται πολύ πιο συντηρητικοί στις εκτιμήσεις τους από ό,τι οι πολίτες, καθώς αξιολογούν καθημερινά τα πραγματικά δεδομένα της ζήτησης, τη δυνατότητα χρηματοδότησης των αγοραστών και τα όρια που μπορεί να αντέξει η αγορά.
«Για πρώτη φορά βλέπουμε τόσο μεγάλη απόσταση ανάμεσα στις προσδοκίες της κοινωνίας και στις εκτιμήσεις των επαγγελματιών», επισημαίνει χαρακτηριστικά.
Το Airbnb δεν είναι η αιτία της στεγαστικής κρίσης
Ο Θάνος Τσουλκανάκης απορρίπτει κατηγορηματικά την άποψη ότι η βραχυχρόνια μίσθωση αποτελεί τη βασική αιτία της στεγαστικής κρίσης.
Κατά την εκτίμησή του, οι πραγματικές αιτίες βρίσκονται στη σημαντική μείωση της ιδιοκατοίκησης τα τελευταία χρόνια, στις συνέπειες της οικονομικής κρίσης και των μνημονίων, αλλά και στο γεγονός ότι μεγάλο μέρος του κτιριακού αποθέματος παραμένει αναξιοποίητο λόγω κληρονομικών και ιδιοκτησιακών εκκρεμοτήτων που απαιτούν χρόνια για να επιλυθούν.
Όπως υποστηρίζει, η απεμπλοκή τέτοιων ακινήτων θα μπορούσε να αυξήσει ουσιαστικά την προσφορά κατοικιών, ενώ τα περισσότερα διαμερίσματα που λειτουργούν σήμερα ως Airbnb δεν αποτελούν το απόθεμα που θα μπορούσε να προσφέρει πραγματικά προσιτή στέγη σε χαμηλά εισοδηματικά στρώματα.
Οι ανακαινίσεις που άλλαξαν την εικόνα της πόλης
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα της αγοράς αφορά και τη συμβολή των βραχυχρόνιων μισθώσεων στην αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος της Θεσσαλονίκης.
Σύμφωνα με τους επαγγελματίες του κλάδου, εκατοντάδες παλαιά και εγκαταλελειμμένα διαμερίσματα ανακαινίστηκαν πλήρως προκειμένου να αξιοποιηθούν μέσω των σχετικών πλατφορμών. Η εξέλιξη αυτή δημιούργησε σημαντική οικονομική δραστηριότητα σε σειρά επαγγελμάτων, ενώ συνέβαλε και στη βελτίωση της εικόνας ολόκληρων περιοχών της πόλης.
Μάλιστα, πολλά από τα ακίνητα που ανακαινίστηκαν για χρήση ως Airbnb πέρασαν αργότερα στη μακροχρόνια μίσθωση, προσφέροντας ποιοτικότερες κατοικίες σε σχέση με το παλαιότερο διαθέσιμο απόθεμα. Σύμφωνα με τους εκπροσώπους της αγοράς, πρόκειται για μια διάσταση που συχνά απουσιάζει από τη δημόσια συζήτηση γύρω από το στεγαστικό ζήτημα.
Τα ενοίκια θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι ίδιοι οι επαγγελματίες της αγοράς δεν θεωρούν πως οι νέοι περιορισμοί θα οδηγήσουν σε αποκλιμάκωση των ενοικίων.
Σύμφωνα με την έρευνα του ΠΑΜΑΚ, το 50% των μεσιτών εκτιμά ότι τα ενοίκια θα συνεχίσουν να αυξάνονται το επόμενο δωδεκάμηνο, ενώ ένα επιπλέον 30% προβλέπει ακόμη μεγαλύτερη άνοδο. Μόλις το 14% αναμένει σταθεροποίηση των τιμών ενοικίασης.
Το στοιχείο αυτό ενισχύει το επιχείρημα όσων θεωρούν ότι η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών και η περιορισμένη προσφορά παραμένουν οι βασικοί παράγοντες πίσω από το πρόβλημα στέγασης και όχι αποκλειστικά η ανάπτυξη της βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Ξένοι επενδυτές και νέες αγορές ενδιαφέροντος
Παράλληλα, η Θεσσαλονίκη εξακολουθεί να προσελκύει ξένους επενδυτές, κυρίως από το Ισραήλ, τις βαλκανικές χώρες και την Τουρκία. Ωστόσο, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συλλόγου Μεσιτών Θεσσαλονίκης, το τελευταίο διάστημα καταγράφεται για πρώτη φορά ενδιαφέρον ακόμη και από επενδυτές της Ινδίας, αρκετοί από τους οποίους εξετάζουν την αγορά ακινήτων και στο πλαίσιο επενδυτικών προγραμμάτων που συνδέονται με άδειες διαμονής.
Οι επαγγελματίες της αγοράς εκφράζουν φόβους ότι η αυστηροποίηση του πλαισίου για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις ενδέχεται να λειτουργήσει αποτρεπτικά για μέρος αυτού του επενδυτικού ενδιαφέροντος, σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία η αγορά εμφανίζει ήδη σαφή σημάδια επιβράδυνσης και αναζητά νέες πηγές ανάπτυξης.
Για τους ανθρώπους της αγοράς, το βασικό ερώτημα είναι αν οι νέοι περιορισμοί θα οδηγήσουν πράγματι σε περισσότερες διαθέσιμες κατοικίες ή αν τελικά θα περιορίσουν μια δραστηριότητα που, όπως υποστηρίζουν, συνέβαλε στην αναβάθμιση της πόλης χωρίς να επιλύσουν τις βαθύτερες αιτίες της στεγαστικής κρίσης.


Οι ανακαινίσεις που άλλαξαν την εικόνα της πόλης