Έντονη συζήτηση προκαλεί στην Κρήτη η δημόσια αντιπαράθεση που ξέσπασε ανάμεσα στον Σύνδεσμο Ξενοδόχων Κρήτης και τον Εμπορικό Σύλλογο Χερσονήσου, με αφορμή την επιστολή των ξενοδόχων προς τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, με την οποία ζητούν τη λήψη οριζόντιων μέτρων περιορισμού της βραχυχρόνιας μίσθωσης σε όλο το νησί.
Απαντώντας σε αυτή την πρωτοβουλία, ο Εμπορικός Σύλλογος Χερσονήσου κατέθεσε μια διαφορετική οπτική για το πώς οι βραχυχρόνιες μισθώσεις επηρεάζουν την τοπική οικονομία — και κυρίως για το πώς το σύστημα all inclusive έχει, όπως υποστηρίζει, οδηγήσει σε «μαρασμό» των τοπικών αγορών.
Οριζόντια μέτρα σε όλη την Κρήτη ζητά ο Σύνδεσμος Ξενοδόχων
Στην επιστολή του προς τον πρωθυπουργό, ο Σύνδεσμος Ξενοδόχων Κρήτης εκφράζει τον «έντονο προβληματισμό και την ανησυχία» του για την ανεξέλεγκτη, όπως τη χαρακτηρίζει, εξάπλωση της βραχυχρόνιας μίσθωσης. Σύμφωνα με στοιχεία του ΙΝΣΕΤΕ που παραθέτουν, στην Κρήτη λειτουργούν 35.465 δηλωμένα καταλύματα Airbnb, αντιστοιχώντας στο 14% του συνόλου της χώρας, με περισσότερες από 190.000 κλίνες και ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 10%.
Οι ξενοδόχοι αναφέρουν ότι αυτή η ραγδαία ανάπτυξη έχει δημιουργήσει «σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές ανισορροπίες», όπως η έλλειψη διαθέσιμης στέγης για επαγγελματίες και φοιτητές, η αύξηση των ενοικίων και η υπερσυγκέντρωση του τουρισμού σε ορισμένες περιοχές εις βάρος της ενδοχώρας.
Ζητούν, έτσι, την εφαρμογή οριζόντιων περιοριστικών μέτρων για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις σε όλες τις τουριστικές περιοχές της Κρήτης, καθώς και την επίσπευση του χωροταξικού σχεδιασμού για τον τουρισμό. Όπως τονίζουν, δεν επιδιώκουν τον αποκλεισμό της βραχυχρόνιας, αλλά τη ρύθμισή της «από το πρώτο διαμέρισμα» με όρους διαφάνειας και φορολογικής ισονομίας.
Η απάντηση των εμπόρων: «Τα Airbnb στηρίζουν τις τοπικές αγορές»
Η απάντηση του Εμπορικού Συλλόγου Χερσονήσου κινείται σε διαφορετικό μήκος κύματος. Οι έμποροι δηλώνουν ότι κατανοούν ορισμένες από τις ανησυχίες των ξενοδόχων, όπως το πρόβλημα στέγασης για δημόσιους λειτουργούς, ωστόσο απορρίπτουν τη γενική στοχοποίηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων.
«Τα Airbnb και τα μικρά καταλύματα είναι αυτά που τροφοδοτούν την αγορά», τονίζουν, υπογραμμίζοντας ότι η πρακτική του all inclusive έχει οδηγήσει σε συσρρίκνωση της τοπικής κατανάλωσης και μείωση των εσόδων όχι μόνο για τα εμπορικά καταστήματα αλλά και για εστιατόρια, καφέ, ταξιδιωτικά γραφεία και ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα.
Οι έμποροι μάλιστα υποστηρίζουν πως το πρόβλημα δεν είναι η βραχυχρόνια μίσθωση, αλλά η υπερεξάρτηση της Κρήτης από το all inclusive, το οποίο —όπως αναφέρουν— οδηγεί σε «κατασπατάληση πόρων» και «αλλοίωση της παραδοσιακής κρητικής φιλοξενίας».
«Να περιοριστεί το all inclusive – παράδειγμα η Μαγιόρκα»
Η ανακοίνωση του Συλλόγου περιλαμβάνει και συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής, που στόχο έχουν να ανοίξουν, όπως λένε, έναν ευρύτερο διάλογο για τη βιώσιμη ανάπτυξη του τουρισμού στο νησί:
Περιορισμός του all inclusive στην υψηλή περίοδο (20 Ιουνίου – 20 Αυγούστου), κατά το πρότυπο της Μαγιόρκας, όπου έχουν θεσπιστεί ποσοτικοί περιορισμοί στην κατανάλωση αλκοόλ.
Εισαγωγή “weekend off all inclusive”, δηλαδή δύο ημέρες την εβδομάδα όπου το σύστημα δεν θα ισχύει, δίνοντας στους επισκέπτες την ευκαιρία να γνωρίσουν την τοπική αγορά.
Διατήρηση του all inclusive μόνο για οικογένειες με δύο παιδιά και άνω, και κατάργησή του στα adults only ξενοδοχεία.
Οι έμποροι αναγνωρίζουν ότι οι ταξιδιώτες σε δύσκολες οικονομικά εποχές επιλέγουν το all inclusive ως φθηνότερη λύση, ωστόσο θεωρούν ότι η Κρήτη πρέπει να «απεγκλωβιστεί σταδιακά από αυτή την πολιτική» προκειμένου να μη μετατραπεί σε «προορισμό χαμηλού οικονομικού επιπέδου».
«Να μην γίνουμε έρμαιο των μεγάλων»
Στο κλείσιμο της επιστολής, ο Εμπορικός Σύλλογος Χερσονήσου στέλνει σαφές μήνυμα:
«Οφείλουμε να καταλάβουμε ότι δεν γίνεται να παραμένουμε στάσιμοι, συνεχίζοντας να βάζουμε τη σκόνη κάτω από το χαλάκι. Με την αναμενόμενη λειτουργία του νέου αεροδρομίου, πρέπει να πάρουμε τα μέτρα μας ώστε η Κρήτη να μη γίνει προορισμός για επισκέπτες χαμηλών εισοδημάτων, να μην γίνουμε έρμαιο των μεγάλων».
Μια σύγκρουση με ευρύτερες προεκτάσεις
Η ανταλλαγή επιστολών αναδεικνύει δύο αντίρροπες δυνάμεις στον τουριστικό σχεδιασμό της Κρήτης:
από τη μία, τους ξενοδόχους που ζητούν αυστηρότερο πλαίσιο για τη βραχυχρόνια μίσθωση,
και από την άλλη, τους εμπόρους και τις μικρές επιχειρήσεις που βλέπουν στο Airbnb μια ανάσα για τις τοπικές αγορές.
Το ζήτημα του all inclusive —που μέχρι σήμερα σπάνια τίθεται δημόσια με τόσο ξεκάθαρους όρους— φαίνεται ότι μπαίνει πλέον στο επίκεντρο της συζήτησης για τη βιωσιμότητα και την αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος της Κρήτης.
Στο πλαίσιο του Short Stay Crete Conference, που θα πραγματοποιηθεί στο Ηράκλειο (ΕΛΜΕΠΑ), στις 23 Οκτωβρίου, θα συζητηθεί εκτενώς το θέμα της τουριστικής στρατηγικής στην Κρήτη. Δείτε το πρόγραμμα εδώ
