
Ακούμε συχνά τα τελευταία χρόνια για την αειφορία στον τουρισμό. Τι είναι όμως αυτός ο όρος; Τι σημαίνει αειφορία στη βραχυχρόνια μίσθωση; Τι πρέπει να κάνουν οι ιδιοκτήτες και οι διαχειριστές ακινήτων; Πόσο επιβαρύνει αυτή η αγορά τις τοπικές κοινωνίες;
Τις απαντήσεις δίνει στο BnB News ο ειδικός επί θεμάτων αειφορίας στον τουρισμό, Δρ. Ιωάννης Παππάς, Διευθυντής του Παγκόσμιου Συμβουλίου Αειφόρου Τουρισμού (GSTC) στη Μεσόγειο και διευθύνων σύμβουλος της Green Evolution ΑΕ.
Τι είναι αειφορία;
Ο όρος αειφορία είναι αρκετά επιστημονικός γι’ αυτό “πουλάει” περισσότερο το green ή το eco. Όμως ο γενικός ορισμός της αειφορίας είναι, μια ομάδα ενεργειών που κάνουν τοπικές αρχές, φυσικά πρόσωπα ή εταιρείες, έτσι ώστε οι δραστηριότητές τους να μην υποβαθμίζουν το περιβάλλον, τους φυσικούς πόρους και το επίπεδο ζωής για τις επόμενες γενιές.
Στην πράξη, η αειφορία είναι ένα ταξίδι, καθώς το αποτέλεσμα δεν είναι πάντα απτό. Το βασικό για κάποιον που θέλει να είναι αειφόρος είναι βάλει έναν στόχο, να τον μετρά και να τον αξιολογεί, με τελικό σκοπό ένα καλύτερο αποτέλεσμα.
Με βάση μελέτες που έχουν γίνει, την έννοια της αειφορίας ο καθένας την προσεγγίζει από τη δική του πλευρά. Για παράδειγμα, για κάποιον από το Πακιστάν, η αειφορία έχει την έννοια της ενίσχυσης της τοπικής κοινωνίας ενώ για κάποιον από τη Βαρκελώνη, η αειφορία έχει την έννοια να μην αλλοιωθεί ο χαρακτήρας της γειτονιάς.
Χρειάζεται αειφορία στη βραχυχρόνια μίσθωση;
Το επιχείρημα που ακούμε συνήθως από αυτή την αγορά είναι το εξής: “Από τη στιγμή που δεν έχω μεγάλες υποδομές όπως ένα ξενοδοχείο, τα vacation rentals (VR) είναι πιο κοντά στην αειφορική προσέγγιση”. Αυτό όμως είναι θεωρητικό και όχι πάντα ακριβές.
Η αειφορία στη βραχυχρόνια μίσθωση έχει πολλές παραμέτρους. Αυτό που πρέπει να δούμε είναι πόσο είναι το παραγόμενο αποτέλεσμα πραγματικά αειφόρο και μπορεί να αξιολογηθεί με βάση διάφορα στοιχεία μέτρησης π.χ. κατανάλωσης νερού, ενέργειας, παραγωγής αποβλήτων, κ.λπ. ανά διανυκτέρευση.
Αυτά βέβαια είναι θέματα που αρχικά θα τα αξιολογήσουν και θα τα προωθήσουν οι μεγάλοι παίκτες της αγοράς, δηλαδή οι πλατφόρμες. Εντούτοις, θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι ζητούμενο είναι η εναρμόνιση της πραγματικής μας ζωής και της ζωής των διακοπών μας. Δηλαδή, δεν μπορεί ο Γερμανός στο σπίτι του να κάνει ανακύκλωση, να προσέχει την ενέργεια που καταναλώνει, κ.λπ. και στις διακοπές του να μην κάνει τίποτα από όλα αυτά.
Θα πρέπει λοιπόν, για να συμβάλουν στην αειφορία της αυθεντικής εμπειρίας, οι ιδιοκτήτες να εμφυσήσουν ή να υποστηρίξουν αυτή τη συμπεριφορά στους επισκέπτες τους.
Πώς μπορεί όμως ένας ιδιοκτήτης ή διαχειριστής ακινήτου βραχυχρόνιας μίσθωσης να στοιχηθεί στην κατεύθυνση της αειφορίας;
Η αειφορία στη βραχυχρόνια μίσθωση είναι πλέον μονόδρομος. Η υπάρχουσα τάση -και ανάγκη- για εξοικονόμηση του λειτουργικού κόστους, βοηθά σε αυτή την κατεύθυνση. Υπάρχουν έξυπνες και στοχευμένες κατά περίπτωση λύσεις, καθώς δεν μιλάμε για οικονομίες κλίμακος (όπως τα ξενοδοχεία). Το θέμα δεν είναι να κάνει κάποιος μια φθηνή ανακαίνιση απλώς για να δείχνει ωραίο το σπίτι.
Οι υποδομές πρέπει να έχουν όσο το δυνατό περισσότερα στοιχεία που συμβάλουν στην ανεξαρτητοποίηση της χρήσης του επισκέπτη από την παραγωγή εξόδων ενέργειας, νερού, αποβλήτων. Δηλαδή τα κτίρια πρέπει να έχουν όσο το δυνατόν μικρότερη ανάγκη χρήσης εξωτερικής ενέργειας. Να ανακαινίζονται με κανόνες βιοκλιματικού σχεδιασμού και παθητικών συστημάτων αλλά και να υποστηρίζουν τη δραστική μείωση ενέργειας και κατανάλωσης νερού, ενώ θα πρέπει να γίνεται όσο το δυνατόν περισσότερη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας όπως ηλιακής. Υπάρχουν δε πολλές λύσεις αυτοματισμών που βοηθούν προς αυτή την κατεύθυνση και θα πρέπει να ενσωματώνονται.
Τελικά η αγορά βραχυχρόνιας μίσθωσης λειτουργεί επιβαρυντικά ή ενισχυτικά στην τοπική κοινωνία;
Η ενσωμάτωση των τοπικών πολιτιστικών στοιχείων (local) είναι εύκολη για τα VR. Οι μισθώσεις γίνονται μέσα στον αστικό ιστό, σχετικά αυτόματα το storytelling ως βασικό εργαλείο προώθησης. Λόγω της ύπαρξής τους, έχουν δημιουργηθεί πολλές συνοδές δραστηριότητες (πλυντήρια, μανάβικα, εστιατόρια, πρωινά, κ.λπ.), κάτι που ενισχύει την τοπική κοινωνία. Επιπλέον στα μικρότερα μέρη, στην επαρχία, προωθείται η τοπική κουλτούρα αλλά και οι δραστηριότητες στη φύση.
Από την άλλη, πρέπει να αναλυθεί πόσα VR μπορεί να “σηκώσει” μια γειτονιά και να συνδεθεί με μία δεδομένη πολιτική χωροταξικής ανάπτυξης. Πρέπει να γίνουν ειδικά στρατηγικά σχέδια αειφόρου ανάπτυξης σε επίπεδο προορισμών από τους Δήμους και τις Περιφέρειες, στα οποία να συνυπολογίζονται πολλές παράμετροι όπως το δομημένο περιβάλλον, ο πολίτης και ο πολιτισμός. Και μετά να μπουν κανόνες.
Γιατί αλλιώς, κινδυνεύουμε να χαθεί ο χαρακτήρας των τοπικών κοινωνιών. Και ο τουρίστας της συγκεκριμένης αγοράς, έρχεται για τον χαρακτήρα αυτό που κινδυνεύει να χαθεί.


